Làm sao trị được bệnh dối trá?

TTO - Câu 2 đề Văn thi tốt nghiệp THPT năm nay yêu cầu viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ về “Thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội”. Đề thi này được nhiều bạn đọc quan tâm.

Tòa soạn vừa nhận được ý kiến của bạn đọc Dương Minh Triết. Xin giới thiệu với bạn đọc và mong nhận được ý kiến chia sẻ khác của bạn.

Một trong những tài liệu siêu nhỏ sót lại trước Trường THPT Lê Quý Đôn, Buôn Ma Thuột - Ảnh: TR.TÂN

Đọc đề thi văn năm nay thấy các bạn trẻ hớn hở vì nắm chắc điểm cao, tôi cũng vui với các bạn trẻ nhưng tôi buồn. Buồn vì chính nội dung đề thi đó, khi cả đến nhà trường bây giờ cũng phải cảnh báo về thói dối trá và dạy cho các em rằng "thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội".

Tôi xin kể một câu chuyện nhỏ: sáng nay đang ngồi cà phê sáng, bỗng gặp một người quen cũ lâu ngày không gặp. Hỏi anh bây giờ làm ở đâu, anh nói trước đây là phó tổng giám đốc kinh doanh của ngân hàng A, nay mới chuyển sang làm phó tổng giám đốc kinh doanh của ngân hàng C (nước ngoài). Tôi thán phục anh.

Nhưng tôi thật thất vọng khi nói với anh rằng tôi có quen ông tổng giám đốc và cô phụ trách quan hệ công chúng của ngân hàng C đó, anh nói anh chưa biết chỉ vì anh mới vào làm được vài tháng. Làm vài tháng với một vị trí như anh nói mà không biết ông tổng giám đốc và cô phụ trách PR thì quả là chỉ có anh "nổ" - nói toạc ra là anh đã nói dối tôi. Tôi không hỏi gì thêm nữa.

Chuyện này không lạ. Thói dối trá tôi vẫn gặp hằng ngày.

Buổi trưa, tôi biết có nhiều phụ nữ hoặc đàn ông đi vào nhà nghỉ, khách sạn, tiệm matxa để "nghỉ ngơi" trong khi nói dối với vợ hoặc chồng mình là đi làm, giao dịch khách hàng.

Đón con đi học về, tôi mở vở của con đang học mẫu giáo ra, toàn điểm 9 và điểm 10. Hỏi ra mới biết con tôi làm toán sai, nhưng cô giáo bày lại, sửa lại và chấm đúng để con tôi được vui và quan trọng là phụ huynh như tôi được vui.

Vợ tôi cũng là giáo viên, cô ấy kể cuối mỗi học kỳ đều nâng điểm cho học sinh yếu lên mức trung bình theo yêu cầu của tổ trưởng, của hiệu trưởng để lấy chỉ tiêu thi đua với các tổ khác, với các trường khác.

Vô số những chuyện như vậy, tôi không thể kể hết.

Từ bao giờ thói dối trá đã hiển hiện trong xã hội chúng ta như một cái bệnh? Và xem ra căn bệnh này ngày một phổ biến, trầm kha.

Khi trong một xã hội mà mỗi người nói dối không biết ngượng, làm điều dối trá như một việc bình thường thì rõ ràng xã hội đó đáng báo động về sự suy thoái đạo đức dù có khoác lên mình bao nhiêu phù hoa.

Chúng ta có dạy cho con em chúng ta môn học giáo dục công dân từ bậc tiểu học. Chúng ta có đầy đủ những luật, những thiết chế xã hội và vô số những hoạt động từ gia đình, nhà trường đến xã hội để nâng niu giá trị thật, bài bác sự dối trá. Nhưng như thế chưa đủ. Trẻ em và những thế hệ đi sau luôn nhìn lớp đi trước. Nếu người lớn vẫn nói dối không ngượng miệng mà không hề bị phê phán, một số quan chức làm dối nói dối mà vẫn ung dung tự tại thì đừng trách lớp trẻ sao không nói thật, làm thật.

Tôi vẫn thấy chúng ta tiên tục phát động những phong trào như không khói thuốc, không ma túy, không mại dâm, không đủ thứ không. Nhưng tất cả những cái đó sẽ không bao giờ trở thành hiện thực nếu cái cơ bản là tính trung thực không được xác lập, đề cao đúng mức.

Vậy tại sao không phát động phong trào một đơn vị, một cơ quan, một xã hội không dối trá?

DƯƠNG MINH TRIẾT

Thi tốt nghiệp, thói dối trá, sự trung thực, suy thoái đạo đức, ý kiến bạn đọc

Chia sẻ:

    

(9)

Tự trọng!
03/06/2012 03:27:21

Vì tự trọng mà không làm điều xấu,không làm gì trái với lương tâm,chứ hoàn toàn không phải vì sợ,nếu không bạn sẽ là người dối trá.
AN HÒA

Dối trá là xấu chứ không phải nói dối là xấu
02/06/2012 18:05:35

Dối trên, lừa dưới, xảo trá với mọi người là điều xấu xa, ai ai cũng lên án, là điều cả xã hội đều lên án. Nói dối đúng nơi đúng chỗ mà không hại người, hại mình thì không cho là xấu. Đôi khi còn có thể giữ được hạnh phúc cho mình và cho người khác. Nói vậy không phải tôi đồng ý cho việc nói dối, Thử hỏi có ai mà chưa một lần nói dối.
LÊ HẢI NHÂN

Làm sao trị được bệnh dối trá?
02/06/2012 16:57:39

Theo tôi thấy thì hình như dối trá đã trở nên quá quen đến nỗi người ta không nhận ra là mình dối trá! Khổ là chỗ đó!
PHAN VĂN BÌNH

Trị Bệnh Dối Trá ?
02/06/2012 15:59:52

Tôi rất đồng ý với bài viết về việc dùng các thiết chế xã hội, đạo đức, phải để mọi người thấy rằng sẽ có hậu quả khi nói dối cũng giống như hậu quả làm trái lại pháp luật vậy. Đó là rất cần thiết, và song song với đó là phải xác định rằng muốn trị được dối trá thì chỉ thành công khi mà tạo được một thế hệ hoàn toàn không có dối trá và chỉ cần một thế hệ hoàn toàn không có dối trá thì sau đó thế hệ con cháu cũng không mắc căn bệnh này. Vì "trẻ con như búp trên cành" và sẽ hấp thụ không những những thứ được dạy mà còn là những thứ chúng nhìn thấy. Tôi rất tâm đắc với một câu nói "trẻ bắt đầu hư khi chúng bắt đầu hiểu người lớn" , phải chăng đây là câu nói dành cho căn bệnh này?
NGUYỄN ANH TIẾN

Mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức
02/06/2012 15:43:22

"Từ bao giờ thói dối trá đã hiển hiện trong xã hội chúng ta như một cái bệnh? Và xem ra căn bệnh này ngày một phổ biến, trầm kha" - DƯƠNG MINH TRIẾT. Thiết nghĩ, làm sao để ngăn chặn được "căn bệnh khó chữa" này? Câu trả lời có vẻ còn quá xa vời khi đại bộ phận con người đều tạo ra vỏ bọc cho bản thân mình, sống chỉ vì lợi ích, mục đích, tham vọng cá nhân mà bất chấp tất cả, và dối trá là điển hình. Nhiều người còn lừa dối chính bản thân huống hồ gì là dối trá người khác...Nếu mỗi người tự ý thức và sống trong nền giáo dục hoàn thiện thì mới mong hạn chế bớt sự dối trá trong xã hội.
TRẦN THỊ BÍCH PHƯỢNG

Làm gương
02/06/2012 15:40:33

Đề Văn thi năm nay có câu 2 thật hay vừa thực tế trong việc thi cử của các em lại vừa mang tính thời sự. Ngày nay những thuật ngữ "nổ", "chém gió" xuất hiện càng nhiều đó là biểu hiện của sự dối trá càng trầm trọng. Còn làm sao trị được bệnh này quả là không dễ thực hiện trong một thời gian ngắn. Dân gian có câu "nhà dột từ nóc" và "quét cầu thang phải quét từ trên xuống" nên trị được bệnh này thì cũng thực hiện từ trên xuống. Trong một gia đình nếu cha mẹ luôn thành thật với nhau trong cuộc sống chắc hẳn con cái sẽ không dối mẹ, lừa cha. Ở công ty, nếu ban giám đốc không lừa lọc cấp dưới, luôn sống gương mẫu thì nhân viên hoặc công nhân đâu dám dối ai.... Chính vì vậy, để trị dứt căn bệnh này, những người lãnh đạo phải biết làm gương từ trong công việc đến cuộc sống.
LÊ QUANG HUY - TIỀN GIANG

DỐI TRÁ LÀ MỘT CĂN BỆNH
02/06/2012 15:36:08

Thực ra thì dối trá giống như một căn bệnh vậy, căn bệnh đó xuất phát từ những việc nhỏ nhất, rồi bệnh nặng dần và lây lan, cứ như vậy dối trá dần dần trở thành một nghệ thuật sống... Biết nói dối, biết tán thưởng, khen tụng để được lợi... Cữa căn bệnh này thật khó và thực sự thì hoàn cảnh xã hội này bắt buộc con người ta phải như vậy... Muốn không có sự dối trá, cần phải xuất phát từ giáo dục trong mỗi con người, trong mỗi nhà, trong mỗi cơ quan, đơn vị và cần có những hình thức quy định xử phạt những sự việc dối trá gây hậu quả nghiêm trọng, như vậy, mới hi vọng có được một xã hội trong sạch.
ĐẬU NGỌC LINH

Bác sĩ đã tìm ra bệnh nhưng không cho uống thuốc điều trị 
02/06/2012 15:25:58

Bệnh dối trá tất cả từ trên xuống dưới đều biết. Như bác sĩ đã tìm ra bệnh nhưng không cho uống thuốc để điều trị dứt điểm, nếu hết bệnh thì bác sĩ sẽ thất nghiệp, mất việc làm lấy tiền đâu mà nuôi vợ con.
PHẠM QUANG THẠNH

Do giáo dục mà ra
02/06/2012 15:13:20

Tôi rất thích đoạn cuối của bài viết. Không thuốc lá, không ma túy... thật ra không quan trọng bằng không dối trá. Nhưng xin được bàn thêm rằng cho dù có phong trào không dối trá thì đó cũng chỉ là phong trào. Mà cái gì đã là phong trào thì có đến có đi, nhiều lúc chỉ là hình thức. Cái chính của sự trung thực, không dối trá nằm ở tâm mỗi người, tư cách của mỗi người. Cái đó phải do giáo dục mà ra.
LÊ TRẦN

Hơn cả một bài văn

TT - Sống trong xã hội hiện đại, người ta thường đánh giá cao những giá trị hữu hình, nên lòng trung thực trở thành “món hàng xa xỉ” không đến được với số đông.

Nhưng dẫu có “thích nghi với hoàn cảnh” đến đâu thì chúng ta cũng cảm thấy giật mình khi biết rằng: “Thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội” - đề thi chính thức môn ngữ văn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2012.

Vẫn biết rằng đây là vấn đề không mới, nhưng những gì khiến ta phải liên tưởng thì còn nguyên tính thời sự. Có lẽ dư luận vẫn chưa hết bàng hoàng về ông “vua đạo văn” Lê Đức Thông - nhân vật chính trong hàng loạt bài báo suốt tuần qua. Chúng ta được biết thêm “nhiều bạn trẻ đang tham gia nghiên cứu khoa học đã sao chép đến tận dấu chấm, dấu phẩy... cho yên tâm” (chia sẻ của GS.TS Đào Tiến Khoa trên báo Tuổi Trẻ ngày 1-6-2012). Thật xót xa cho thế hệ tương lai của đất nước trong thời đại “kinh tế tri thức”!

Thế nên xã hội sẽ phải đón nhận những kẻ sống lừa đảo một cách tinh vi. Giả dối xuất hiện nhiều nơi. Trong quảng cáo chào hàng, trong thực phẩm.. Và núp mình dưới nhiều hình thức như đánh bóng tên tuổi, sử dụng bằng cấp giả, mua chức quyền, tham ô hối lộ. Thói giả dối còn hiện diện cả ở những nơi linh thiêng như đền, chùa... với các kiểu “mua thần bán thánh”.

Với những thực tế đó, đề văn sẽ tạo được nhiều cảm hứng để học sinh nghĩ và viết. Các em không thể thuyết phục được người đọc nếu dừng lại ở lý thuyết về lòng trung thực. Mà phải lý giải về hậu quả của sự giả dối, về khả năng “tấn công” của nó đối với nhân cách của con người. Để từ đó các em nhận ra sống giả dối sẽ trở thành những người rất nguy hiểm cho xã hội. Bởi như thế là sở hữu khả năng tự hủy diệt.

Chúng ta biết rằng cái đúng bao giờ cũng là điểm gặp nhau ở cấp độ cao nhất của mọi văn hóa và tư tưởng. Thế nên tỉ phú Warren Buffett - người đã cống hiến hầu hết gia tài của mình (trên 30 tỉ USD) cho công việc từ thiện - thường nhắc nhở các học sinh sinh viên ngày họ ra trường rằng: “Các em cần tính trung thực sự thông minh và ý chí để thành công. Nhưng nếu có tất cả các yếu tố sau mà thiếu trung thực thì các em trở thành mối nguy hại cho xã hội”. Bởi chỉ khi biết quý sự thật thì xã hội mới tiến bộ. Có sự thật (chân) thì mới có cái hay cái tốt (thiện), và cái đẹp (mỹ). Như thế con người mới có thể sống bình yên.

Để làm được điều đó, các em cần có sức mạnh. Đó là tri thức và tâm hồn. Để không bị cám dỗ, các em cần có dũng khí. Đó là niềm tin vào bản thân và bản lĩnh để không chạy theo thời thế.

Các em hãy nhớ điều đó để làm được nhiều hơn một bài văn.

DƯƠNG THU TRANG (Trường THPT Mạc Đĩnh Chi)

Thói dối trá và sự suy thoái Đạo đức trong xã hội

Thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội.

            Viết một bài văn ngắn (khoảng 400 từ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến trên.

            1) Mở bài :

            - Giới thiệu luận đề : “Thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội.”

            - Chuyển ý.

            2) Thân bài :

            a. Giải thích : thế nào là dối trá; suy thoái về đạo đức.

            - Dối trá là không trung thực, không thành thật, nói và làm không thống nhất với nhau nhằm một mục đích không tốt đẹp.

            - Suy thoái về đạo đức là không tuân theo những chuẩn mực đạo đức mà xã hội quy định, là sự suy sụp và băng hoại về đạo đức. Ví dụ : sống bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo; “khẩu phật tâm xà”; không tôn trọng luật pháp…

            b. Bàn luận :

            - Vì sao nói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội?

            + Làm cho mọi người nhìn nhận vấn đề không đúng với bản chất theo ý đồ của mình (dẫn chứng).

            + Làm cho mọi chuẩn mực không được nhìn nhận đúng (dẫn chứng).

            + Gây ra nhiều tác hại nguy hiểm về đạo đức, làm cho cuộc sống không ổn định (dẫn chứng).

+ Tạo ra sự đau khổ và căm ghét trong lòng người khác khi họ biết mình bị dối trá (dẫn chứng).

- Làm thế nào để ngăn chặn thói dối trá trong xã hội :

+ Từ trong gia đình, nhà trường, xã hội phải tôn trọng mọi chuẩn mực về đạo đức đã được quy định.

+ Bản thân mỗi người phải ý thức dối trá được hôm nay không dối trá được mãi mãi.

+ Tuy nhiên đôi khi có những lời nói dối “nhân đạo”. Ví dụ : không nói với người bệnh khi họ bị bệnh nan y hoặc khi muốn dấu đi một sự thật có thể gây nguy hiểm cho người khác.

            c. Mở rộng :

            - Sống trung thực là biểu hiện cao đẹp nhất của người có nhân cách.

            - “Vương quốc của những người nói dối rộng khắp thế gian” chúng ta cần kiên trì, bình tĩnh và có bản lĩnh khi sống chung với những người nói dối, kiên quyết đấu tranh để loại bỏ thói nói dối.

            3) Kết luận :

            - Khẳng định “Thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội”.

            - Nêu bài học về nhận thức và hành động của bản thân.

Thời gian và bài toán cuộc đời

Bài toán cuộc đời

(Dân trí) - Ai nhận thấy rõ được sự quý báu của thời gian, người đó sẽ nắm bắt được từng giây từng phút của thời gian để phấn đấu cho mục tiêu của mình, cuộc sống sẽ phong phú và có ý nghĩa.

 

 

(Minh họa: Ngọc Diệp)

Một cô gái đi xe máy bị xe ô tô đâm phải, ngã bất tỉnh trên đường, xe bẹp dúm. Mấy thanh niên đang ngồi ở quán nước chè chén bên đường cùng mừng rỡ reo lên: “May quá”, rồi ùa chạy ra.

Ông già hỏi bà bán nước:

- Chắc là không làm sao?

- Chưa biết.

- Chưa biết mà sao mấy thanh niên vừa rồi lại bảo là may quá.

- Chúng bảo “may quá” bởi vì nếu không thấy cô gái bị tai nạn ô tô, chúng nó sẽ buồn.

- Chắc hẳn cô gái này oán thù gì với bọn chúng nên thấy cô ấy bị  nạn, chúng cho là chúng gặp may?

-  Chẳng có oán thù gì, thậm chí chẳng quen biết nhau đâu. Ông mới ra thành phố nên hiểu về loại thanh niên này không bằng tôi bán nước chè chén ở đây. Hỏi nhé! Ít ngày ở thành phố này, có lần nào ông đã gặp một cậu thanh niên trên đường  rạp người trên xe máy, lạng lách, phóng xe hớt ha hớt hải, bất chấp gây ra nguy hiểm tính mạng cho những người đang cùng lưu thông trên đường  không?

- Đã gặp. Tôi đồ chừng rằng anh ta có việc rất cấp bách, chẳng hạn được tin nhà đang bị cháy, hoặc phải về gấp đưa vợ đi đẻ nên phải phóng xe nhanh để kịp tới.

- Chẳng có chuyện gấp gáp quái gì đâu. Cứ ngồi lên xe là chúng phăm phăm lao đi như con trâu điên, ai cũng tưởng như ông nghĩ, nhưng phóng vô định một lúc rồi chúng táp vào quán nước như quán nước của tôi đây chẳng hạn, gọi một chén trà đá hay một chén rượu trắng, nếu có một mình thì ngồi vơ vẩn hàng tiếng đồng hồ nhìn ngó vô định người đi đường, nếu có vài ba đứa thì quanh đi quẩn lại chỉ có chuyện khoe con mèo nhà chúng vừa bắt được con chuột nhắt hoặc đoán số đề tối hôm nay về con nào . . . Hết chuyện, cũng lại ngồi thài giãi, nhìn ngó vô định người đi đường, chán rồi uể oải đứng dậy, đặt đít lên yên xe là lại ầm ầm phóng như điên, làm như có việc gì quan trọng lắm, khẩn cấp lắm đang chờ chúng đến giải quyết. Chúng chính là loại thanh niên vô công rồi nghề vừa ngồi đây đấy. Vì gặp nhau, chẳng có chuyện chẳng có gì để nói, quanh đi quẩn lại chỉ vài đề tài cũ rích và nhạt hoét, mãi cũng chán, nên khi thấy có tai nạn trước mặt, chúng cùng sung sướng reo lên: “May quá”  là may cho chúng có chuyện để bàn ra tán vào cho khỏi buồn đó thôi.

Ông già thở dài:

- Chúng đáng thương thật. Một người nếu có thể sống tới 80 tuổi, trừ đi 15 năm chưa hiểu biết gì và 15 năm thời gian về già, lại trừ đi khoảng 2/3 thời gian cho ngủ, ăn uống và giao lưu xã hội, thời gian hữu hiệu cả đời có thể dùng để làm việc và học tập là rất ngắn và có hạn, chỉ có chừng 6000 ngày. Vì vậy, ai nhận thấy rõ được sự quý báu của thời gian, người đó sẽ nắm bắt được từng giây từng phút của thời gian để phấn đấu cho mục tiêu của mình, cuộc sống sẽ phong phú và có ý nghĩa. Còn cuộc đời cứ vô định, chẳng có bất cứ một mục tiêu nào như bọn thanh niên vô công rồi nghề này thì thật vô nghĩa, thật là bi ai. Hu hu ...

Bà bán nước bảo:

- Gớm! Ông giải bài toán cuộc đời giỏi chẳng kém gì là nhà toán học Ngô Bảo Châu giải toán “bổ đề” vậy.

Nguyễn Đoàn

Tự hào tuổi trẻ Việt Nam

Giải Nhất ISEF 2012: “Cú hích” vào giới trẻ

(Dân trí)-Trước sự kiện 3 HS Trường THPT Hà Nội-Amsterdam đoạt giải Nhất lĩnh vực Điện và Cơ khí tại ISEF 2012, GS Vật lý Hà Huy Bằng-ĐHQGHN khẳng định: “Đây chính là cú hích trong NCKH của giới trẻ”. Bộ GD-ĐT sẽ dành kinh phí để hỗ trợ cho các em nghiên cứu phát triển đề tài.
 >>  Video đội Việt Nam chia sẻ sau chiến thắng tại ISEF 2012
 >>  Lần đầu tiên, đội Việt Nam giành chiến thắng lớn tại ISEF 2012

Ba học sinh trường THPT Amterdam - Hà Nội đoạt giải nhất lĩnh vực Điện và Cơ khí tại Hội thi Khoa học và Kỹ thuật Quốc tế (Intel ISEF) 2012 tại Mỹ. (Ảnh: Tuấn Anh)

Cú hích trong giới trẻ!

Với đề tài “Xử lý nước mặn thành nước ngọt bằng kỹ thuật chân không và năng lượng mặt trời phục vụ cho sinh hoạt”, 3 học sinh Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam đoạt giải nhất lĩnh vực Điện và Cơ khí tại Hội thi Khoa học và Kỹ thuật Quốc tế (ISEF) 2012. Cuộc thi do Hội Khoa học và Công chúng Hoa Kỳ tổ chức từ năm 1950. Năm nay, cuộc thi được tổ chức tại thành phố Pittsburgh, bang Pennsylvania (Mỹ), từ ngày 14-18/5 với sự tham gia của hơn 1.500 thí sinh đến từ 70 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Chia sẻ niềm vui với các học sinh đoạt giải, Giáo sư Vật lý Hà Huy Bằng - ĐHQGHN cho biết: “Thật tuyệt vời khi biết các em đoạt giải tại cuộc thi lớn như thế này vì đây là kỳ thi có tính chất ứng dụng khoa học trong cuộc sống, rất bổ ích cho học sinh. Giải thưởng tuyệt vời hơn nữa bởi những kiến thức kinh viện trong các cuộc thi Olympic Toán học, Vật Lý hay Sinh học…mặc dù là bài giải khó nhưng mang tính chất hàn lâm như trong âm nhạc cổ điển chứ không được lấy ra từ ứng dụng cuộc sống mang tính chất khoa học thiết thực như cuộc thi này”.

GS Bằng cho rằng: “Hiện nay các nhà khoa học, các nhà quản lý chưa quan tâm nhiều tới lĩnh vực nghiên cứu khoa học ở học sinh. Giải thưởng cuộc thi này chính là cú hích như giải thưởng Fields của GS Ngô Bảo Châu trong nghiên cứu khoa học trong học sinh”.

Vui, vinh dự tự hào khi học sinh của Hà Nội đoạt giải cao tại cuộc thi uy tín này, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, Nguyễn Hiệp Thống cho biết: “Chúng tôi hết sức bất ngờ và vô cùng tự hào. Bất ngờ vì ban đầu khi cử các em đi thi, thấy tầm vóc cuộc thi quá lớn, với rất nhiều lĩnh vực đa dạng trong khoa học và đời sống, với ban giám khảo là những nhà khoa học nghiêm túc, dày dạn kinh nghiệm và yêu cầu nhiều điều kiện nghiêm ngặt nên chúng tôi cũng chỉ mong muốn các em tham gia để được học hỏi kinh nghiệm trên sân chơi KHKT quốc tế. Đây không phải lần đầu tiên VN cử học sinh tham dự cuộc thi này, nhưng cả 3 lần trước chúng ta đều chưa đạt giải. Vì thế chúng tôi nghĩ nếu các em đạt được bất kì một kết quả nào cũng đã là rất đáng quý. Không ngờ các em đã vượt qua cuộc thi đầy khó khăn như cuộc thi này ở Hoa Kỳ và đã đoạt giải nhất”.

“Nhiều năm qua, học sinh của chúng ta vẫn thường giành được giải cao trong các cuộc thi lý thuyết về khoa học tự nhiên như Toán, Lý, Hóa, Sinh hoặc một số bộ môn khác nhưng đối với những cuộc thi phải ứng dụng các trang thiết bị, các phòng lab thì thường rất khó khăn vì điều kiện kinh tế và cơ sở vật chất trong nước còn hạn chế. Việc nhóm học sinh trường Chuyên Hà Nội - Amsterdam, ngôi trường phổ thông hiện đại vào bậc nhất của VN đã giành được giải cao trong cuộc thi này càng chứng tỏ nếu được nhà nước đầu tư xứng đáng thì trí tuệ của học sinh chúng ta hoàn toàn có thể sánh vai được với HS các nước phát triển trên thế giới” - ông Thống bày tỏ.

 

Nhóm học sinh Việt Nam (từ trái qua: Bùi Thị Quỳnh Trang, Vũ Anh Vinh, Trần Bách Trung) giới thiệu công trình cho khách tham quan tại ISEF 2012, diễn ra ở Mỹ. (Ảnh: Tuấn Anh)

Là người nghiên cứu về sinh thái và thủy văn học, PGS.TS Phạm Văn Điển, trường ĐH Lâm Nghiệp Việt Nam nhận định, công trình của ba em học sinh Trường THPT Hà Nội - Amsterdam đoạt giải nhất quốc tế là rất cần thiết và có ý nghĩa lớn. PGS Điển cho biết: “Tôi rất trân trọng những thành quả mà các em đã đạt được trong điều kiện nghiên cứu còn gặp nhiều khó khăn và tuổi đời còn trẻ. Trong công trình này, các em đã xác định vấn đề cần giải quyết có tầm quan trọng lớn và có ý nghĩa toàn cầu (vấn đề khủng hoảng tài nguyên nước ngọt, thiếu công nghệ để giải quyết). Phương hướng nghiên cứu của công trình cũng sáng tạo và có triết lý hay (chuyển từ nguồn nước mặn - vốn đang dư dật sang nguồn nước ngọt - vốn đang khan hiếm, chuyển hóa bằng công nghệ sạch và tiên tiến - kỹ thuật chân không và năng lượng mặt trời). Xin chúc mừng các em đã đoạt giải nhất quốc tế về công trình này”.

Sẽ hỗ trợ các em tiếp tục nghiên cứu triển khai đề tài

Phấn khởi khi học sinh Việt Nam lần đầu tiên đoạt giải cao tại cuộc thi ISEF, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Trần Quang Quý khẳng định: “Đây là niềm tự hào lớn của Việt Nam. Các em đã mang những điều bình thường trong cuộc sống hàng ngày để sáng tạo nên ý tưởng trong đề tài nghiên cứu khoa học hữu ích. Bộ sẽ dành kinh phí để hỗ trợ cho các em tiếp tục nghiên cứu phát triển đề tài”.

Tuy nhiên, PGS Phạm Văn Điển lại băn khoăn, cho rằng: “Điều tôi băn khoăn là Nhà nước và các cơ quan quản lý nghiên cứu sẽ có hành động như thế nào để những công trình nghiên cứu tốt, trong đó có công trình của các em học sinh Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam nêu trên, được tiếp tục thực hiện, hoàn thiện và có thể phát huy vào sự nghiệp nghiên cứu khoa học và đời sống. Đừng để công trình khoa học chết trẻ. Khoa học phải được đi vào đời sống, phục vụ cuộc sống. Bởi vìhiện nay, việc nghiên cứu sâu về lĩnh vực khoa học tự nhiên và kỹ thuật - công nghệ ở nhiều trường đại học nước ta còn rất hạn chế. Nguyên nhân chính là do thiếu cơ chế phù hợp của nhà nước cho nghiên cứu và sáng tạo, khan hiếm về tài nguyên chất xám, thiếu thốn trang thiết bị nghiên cứu và những hạn chế trong việc hiện thực hóa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất. Nhiều trường đại học chỉ có thể lấy hoạt động đào tạo làm chính, ít có điều kiện phát triển các hoạt động nghiên cứu, trong đó nghiên cứu cơ bản vẫn là một thách thức lớn, chưa được phát triển tương xứng”.

Thứ trưởng Quý cho hay: “Phong trào nghiên cứu khoa học trong học sinh được phát động trong 3 năm trở lại đây đã có kết quả đáng mừng, điển hình nhất là giải thưởng ISEF mặc dù hiện nay phong trào này mới chỉ được các tỉnh, thành phố lớn triển khai. Giải thưởng của các em sẽ làm cho các nhà quản lý quan tâm hơn tới sự sáng tạo nghiên cứu khoa học của các em học sinh ở địa phương mình. Trong năm tới, để tăng cường nghiên cứu khoa học trong giới trẻ, Bộ phối hợp với TƯ Đoàn tiếp tục phát động nghiên cứu khoa học trong học sinh, bởi sự sáng tạo của học sinh rất phong phú gần gũi với đời sống hàng ngày”.

Hồng Hạnh