Tìm kiếm trong Blog này

Đang tải...

20-06-2015

Lối sống

Khi người ta trẻ: Thói quen chê bai

Nhìn thấy cảnh cô nữ sinh vừa hoàn thành phần thi tài năng ở cuộc thi thanh lịch òa khóc nức nở, tôi không khỏi xót xa.

Minh họa: Văn NguyễnMinh họa: Văn Nguyễn
Mặc dù trước đó, cô nữ sinh ấy rất tự tin và thể hiện khá tốt bài hát dự thi. Chuyện xảy ra khi cô trở về chỗ ngồi, từ dưới hàng ghế khán giả có tiếng nói vọng lên “hát gì mà dở thế”. Chỉ một câu chê bai vô cớ của một người nào đó đã khiến cô mất bình tĩnh và không thể tiếp tục thi được nữa.
Thích chê bai người khác đang trở thành một thói quen của nhiều người. Họ luôn tìm cách “vạch lá tìm sâu” để hạ bệ người khác.
Có nhiều người mở miệng ra là chê hết thứ này đến thứ kia, trong khi chưa chắc họ đã am hiểu tất cả về đối tượng đang đề cập. Dẫu rằng, một lời chê chân thành, khéo léo sẽ giúp người khác sửa sai, nhận ra khuyết điểm. Nhưng rõ ràng phần lớn, những người thích chê bai đều không có thiện chí đó. Họ chê chỉ vì tâm lý ghen ăn tức ở, không muốn người khác hơn mình, thậm chí như một thói quen khó bỏ.
Tôi nhớ lúc còn đi học, tôi vốn nhút nhát nên rất ngại nói trước đám đông, ít khi phát biểu xây dựng bài. Nhưng từ khi được thầy giáo dạy văn lớp 9 nhận xét “em có giọng nói rất truyền cảm”, tôi đã tự tin hơn khi bày tỏ ý kiến giữa tập thể, mạnh dạn trong giao tiếp.
Bởi vậy, thay vì chê bai, chúng ta hãy khen ngợi những điểm mạnh, thành quả xứng đáng. Một lời khen đúng lúc có thể trở thành động lực khuyến khích người khác cố gắng hơn.
Hãy mở rộng lòng mình, nhìn đời, nhìn người một cách khách quan, bao dung hơn để đừng buông những lời chê vô cớ. Bởi khi bạn chê bai, vô tình bạn đang tạo cho mình lối sống tiêu cực, nhìn vào đâu cũng thấy khuyết điểm. Bởi khoảng cách từ thói quen chê bai đến cách sống bi quan, chán nản rất gần.
Quỳnh Trang

15-06-2015

Hiện tượng đổ lỗi cho nhau

TNO 15.06.2015

Đổ lỗi luôn là phản ứng tự vệ đầu tiên khi có sai sót hậu quả xảy ra. Đổ lỗi khiến chúng ta an tâm và thanh thản nhanh hơn. Đổ lỗi cho nhau là chuyện chúng ta thường thấy hằng ngày.

mua-giong-o-Ha-Noi
Nhiều cây cổ thụ bị lật gốc, gãy đổ trong cơn giông mạnh như bão tại Hà Nội xảy ra hồi 13.6 - Ảnh: Ngọc Thắng
Khi chúng ta đứng trước việc mất những cây cổ thụ lâu năm, thay bằng những cây mới phù hợp hơn với đô thị theo như đề ánthay thế cây xanh ở thủ đô, rất nhiều người đã phản đối và nhiều người ủng hộ. Nhiều cây đã được chặt trước khi tạm dừng triển khai đề án. Đi giữa trời nắng nóng, họ đổ lỗi cho những người đã chặt cây. Trời mưa giông cây đổ, họ đổ lỗi cho người chưa chịu chặt cây và những người phản đối chặt cây.
Đất nước chưa phát triển chúng ta đổ lỗi cho khách quan, cho hoàn cảnh, cho bối cảnh thế giới phức tạp. Nền giáo dục yếu kém chúng ta đổ lỗi cho người dạy, người học và sách giáo khoa. Nông sản bán không được chúng ta đổ lỗi cho … Trung Quốc. Cây đổ chúng ta đổ lỗi cho việc không chịu tỉa cành trước mưa bão và bê tông hóa vỉa hè… Hiếm khi nào thấy chúng ta nhận lỗi, nhìn ra lỗi và tìm biện pháp sửa lỗi.
Giống như câu chuyện đứa con học chưa được giỏi, ứng xử chưa được tốt, được ngoan, ông bố thì trách bà mẹ, “con hư tại mẹ, cháu hư tại bà”. Ngược lại, bà mẹ lại trách ông bố đi làm suốt ngày, nhậu nhẹt với bạn bè thì nhiều chứ ít quan tâm đến con cái. Cứ thế, họ tranh cãi chuyện ai đúng ai sai, leo thang bằng những lời chì chiết nhau ngọt nhạt và thằng con ngơ ngác vẫn học chưa giỏi, vẫn chưa ngoan.
Những người ủng hộ chặt cây hả hê khi cây đổ, vì điều đó cho thấy chính kiến của họ có phần đúng, ngược lại, những người không ủng hộ chặt cây lại đổ sang cho công ty cây xanh, đổ sang cho những người đào cống, đào cáp ngầm. Ít ai quan tâm đến chuyện phải làm sao để cây đừng đổ nữa, không phải cây đã đứng đấy cả mấy chục năm, trăm năm thì nó sẽ không bao giờ đổ. Đừng cố gắng đổ lỗi cho nhau, vì những lỗi lầm ấy sẽ mãi vẫn ở trong một vòng tròn luẩn quẩn.
Chúng ta cứ đổ lỗi cho nhau vì thói quen phản kháng những gì không tốt đẹp đến với mình hoặc cho mình là người hiểu biết hơn kẻ khác. Hằng ngày, hằng giờ, ta luôn thấy người này đổ lỗi cho người kia, nhà thầu đổ lỗi cho thi công, người hâm mộ đổ lỗi cho huấn luyện viên, nghị sĩ đổ lỗi cho dân trí thấp… đổ lỗi ở khắp mọi nơi, ở bất cứ lĩnh vực nào. Đổ lỗi luôn là hành động thiếu dũng cảm và chẳng giải quyết được vấn đề gì.
Chỉ ra cái sai, cái thiếu sót là điều nên làm nhưng đùn đẩy trách nhiệm, đổ lỗi cho nhau và phủi tay xong chuyện thì đáng chê trách. Nếu chỉ chăm chăm lo đổ lỗi mà không tìm cách giải quyết gốc rễ thì mọi thứ sẽ ngày càng hỏng bét, đâu phải cứ đổ lỗi là mọi chuyện sẽ tốt đẹp hơn.
Nếu muốn mọi thứ tiếp tục rối rắm, xã hội chia rẽ với những tranh cãi không hồi kết, nếu muốn làm một kẻ hèn yếu không dám nhìn sự thật, không dám nhận trách nhiện thì hãy tiếp tục đổ lỗi cho nhau đi, ai cũng có lỗi cả.
Bùi An (*)
(*) Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả, một kỹ sư đang sinh sống và làm việc tại TP.HCM

04-06-2015

Đề văn về hiện tượng đời sống

TT - Cuốn Tuyển tập 90 đề thi thử THPT quốc gia môn ngữ văn sẽ ra mắt vào ngày 6-6 nhưng nó đã gây sốt trên nhiều diễn đàn mạng xã hội bởi những đề thi hấp dẫn trong cuốn tuyển tập này.
Trích dẫn một số câu trong các đề thi Tuyển tập 90 đề thi thử THPT quốc gia môn ngữ văn - tập 2
* “Người mình cũng ít công nhận tài năng của nhau. Không chịu thừa nhận trên đời có những con người tạo hóa cho họ khả năng hơn, và dĩ nhiên họ sẽ thành công hơn. Nhà văn châu Á ít ai đọc tác phẩm của người khác, chỉ say sưa đọc đi đọc lại văn mình. Nhà báo hay vài người biết viết lách cũng vậy, không ai đọc ai nên đề tài viết ngày càng teo tóp, bó hẹp, tư tưởng càng ngày càng bảo thủ. Nếu có thì ráng moi móc chê bai nhau cho được, dù chỉ là một lỗi nhỏ xíu”.
(Tony Buổi sáng - nguồn https://www.facebook.com/TonyBuoiSang)
Bằng một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ), anh (chị) hãy trình bày suy nghĩ về căn bệnh đố kỵ được đề cập đến trong đoạn trích trên.
----------------------------------------------------
* Trong đoạn kết của bộ phim Fast and furious 7 (Quá nhanh, quá nguy hiểm), sau khi cùng nhau trải qua hàng loạt khó khăn để bảo vệ gia đình của mình, nhân vật Dom đã nói với người anh em của mình rằng: Cho dù cậu có ở đâu, cách hàng dặm xa hay là nửa vòng Trái đất, cậu sẽ mãi ở trong tim chúng tôi và chúng tôi sẽ mãi là gia đình của cậu.
Từ câu nói trên, anh (chị) hãy viết một bài văn nghị luận ngắn (khoảng 600 chữ), trình bày suy nghĩ về vai trò của tình cảm gia đình đối với đời sống mỗi con người.
-------------------------------
* Có một cậu bé đang chơi ở đống cát trước sân. Khi đào một đường hầm trong đống cát, cậu bé đụng phải một tảng đá lớn. Cậu bé liền tìm cách đẩy nó ra khỏi đống cát.
Cậu bé dùng đủ mọi cách, cố hết sức lực nhưng rốt cuộc vẫn không thể đẩy được tảng đá ra khỏi đống cát. Đã vậy bàn tay cậu còn bị trầy xước, rướm máu. Cậu bật khóc rấm rứt trong thất vọng.
Người bố ngồi trong nhà lặng lẽ theo dõi mọi chuyện. Và khi cậu bé bật khóc, người bố bước tới: “Con trai, tại sao con không dùng hết sức mạnh của mình?”.
Cậu bé thổn thức đáp: “Có mà! Con đã dùng hết sức rồi mà bố!”.
“Không, con trai - người bố nhẹ nhàng nói - con đã không dùng đến tất cả sức mạnh của con. Con đã không nhờ bố giúp”.
Nói rồi người bố cúi xuống bới tảng đá ra, nhấc lên và vứt đi chỗ khác.
(Theo báo Tuổi Trẻ - Bùi Xuân Lộc phỏng dịch từ Faith to Move Mountains).
Suy nghĩ của anh/chị về bài học rút ra từ câu chuyện trên.

23-05-2015

Thích thú với đề Văn sử dụng hình vẽ


Dân trí 

Đề thi Văn sử dụng những hình vẽ mang tính Toán học tại Chung kết Giải Lê Quý Đôn vừa diễn ra ở TPHCM được học sinh và giáo viên vô cùng thích thú bởi tính sáng tạo, tư duy.

Không sử dụng nhiều chữ, cực kỳ ngắn gọn, đề thi Văn này độc đáo ở ngay phần thể hiện khi sử dụng những hình vẽ mang tính Toán học giữa thắc mắc “số 6 hay số 9”, “số 4 hay 3”.
Từ đó đặt ra yêu cầu “Từ những suy nghĩ được gợi ra từ hai hình vẽ trên, em hãy viết bài văn với nhan đề “Góc nhìn khác - suy nghĩ khác”.
Đề thi Văn số 6 hay số 9, 4 hay 3 tạo sự thích thú cho nhiều học trò
Đề thi Văn "số 6 hay số 9", "4 hay 3" tạo sự thích thú cho nhiều học trò.
Sau cuộc thi, diễn ra vào ngày 17/5 vừa qua, đề Văn trên được một số giáo viên và học sinh chia sẻ trên trang cá nhân. Họ bày tỏ sự thích thú với đề văn ngắn gọn nhưng thú vị và vô cùng mới mẻ này.
“Đề Văn hay quá, học sinh không hải học tủ, phải nhồi nhét mà có thể bày tỏ được quan điểm, suy nghĩ và tình cảm cá nhân bằng chính nhận thức và hiểu biết của bản thân”, một học sinh lớp 9 chia sẻ.
Cô Nguyễn Khánh Dương, giáo viên Văn Trường THCS Trường Chinh, Q.Tân Bình, TPHCM đánh giá: "Đề thi Văn “hình ảnh, con số” này hay, sáng tạo, đánh giá được năng lực của học sinh, đặc biệt là học sinh khá giỏi. Đề bài nhìn đơn giản nhưng yêu cầu học sinh phải tư duy sâu, nghĩ rộng”.
Ngoài ra, theo cô Khánh Dương, thông qua đề thi như vậy có thể xem là lời nhắn gởi đến các bạn trẻ bài học nhân văn sâu sắc về cách hành xử đúng mực khi biết đặt vị trí của mình vào người khác trong các tình huống của cuộc sống. 
Giải thưởng Lê Quý Đôn do Sở GD-ĐT TPHCM cùng báo Khăn Quàng Đỏ tổ chức dành cho học sinh khối THCS với ba môn thi Văn, Toán và Tiếng Anh. Chung kết năm nay có 577 học sinh đến từ các trường THCS ở TPHCM, Đồng Nai, Cà Mau, Bình Thuận… tham gia.
Hoài Nam 

TS10 2014 tại TP.HCM Câu NLXH trong đề thi Ngữ văn

 Câu 2: (3 điểm)
Việc quan sát và lắng nghe sẽ giúp ta rút ra nhiều bài học ý nghĩa.
Nhìn thấy những nếp nhăn trên gương mặt cha, những giọt mồ hôi thấm trên vai áo mẹ lo toan cho con cái, ta rút ra bài học về đức hi sinh.
Cảm nhận những thay đổi của bản thân và thấy mình vững vàng, sống có ý thức, có trách nhiệm hơn, ta rút ra bài học về sự trưởng thành.
Theo dõi tin tức về tình hình biển Đông và những hành động thiết thực của nhân dân hướng về Trường Sa, ta rút ra bài học về việc thể hiện lòng yêu nước một cách đúng đắn.

Hãy viết bài văn (khoảng 01 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về một trong ba bài học trên.        

Câu 3: (5 điểm)

Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa!
(Bằng Việt, Bếp lửa)
Dẫu làm sau thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
(Y Phương, Nói với con)

Cảm nhận về những phẩm chất tốt đẹp mà người bà nhóm lên trong cháu và người cha mong muốnở con trong hai đoạn thơ trên.
           
BÀI GIẢI GỢI Ý
Câu 1 :
a.       Đoạn văn trên có nhiều phép liên kết về hình thức, trong đó có hai phép liên kết sau đây :
-          Phép nối được thể hiện ở từ “nhưng” để nối câu 1 với câu 2 biểu hiện mối quan hệ có tính chất tương phản giữa hai câu.
-          Phép thế được thể hiện ở từ “anh” trong câu 3, được dùng để thay thế từ “nghệ sĩ” trong câu 2.
-          Phép lặp từ “anh” ở câu 2 và 3, nhấn mạnh ý tưởng tình cảm, tư tưởng mà người nghệ sĩ muốn gửi gắm trong tác phảm của mình.
b.       Hồ Chủ Tịch là lãnh tụ kính yêu của dân tộc. Thi hài của Bác đã được đặt trang trọng trong lăng Hồ Chủ Tịch. Từ khi lăng được khánh thành năm 1976, ngày nào cũng có nhân dân Việt Nam và nhân dân thế giới đến viếng rất đông đảo. Thực tại đó chính là chất liệu để nhà thơ Viễn Phương viết nên hai câu thơ:
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…
Thực tại đó được biểu hiện qua hình thức thơ ca với các yếu tố nghệ thuật đặc trưng chẳng những phản ánh thực tại mà còn nói lên tình cảm sâu nặng và vĩnh hằng của nhà thơ đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Câu 2:
Đây là một câu yêu cầu viết bài nghị luận xã hội với độ dài khoảng một trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về một trong ba bài học trên. Do đó, thí sinh phải viết một bài văn (gồm đủ 3 phần : Mở bài, thân bài, kết bài) với độ dài được quy định (khoảng 1 trang giấy thi) trình bày một trong ba vấn đề đã nêu trên.   
Thí sinh lựa chọn đề tài để viết và có thể triển khai bài viết theo những nội dung cụ thể khác nhau . Sau đây là những gợi ý của hai trong ba vấn đề nêu trên:
Vấn đề 1 : Bài học về đức hi sinh
-          Giới thiệu thực tế cuộc sống đa dạng, phong phú mang lại cho con người những cảm xúc, suy nghĩ và những bài học sâu sắc về con người, về cuộc đời. Một trong những bài học đó là bài học về đức hi sinh.
-          Đức hi sinh là một trong những phẩm chất cao quý của con người. Đó là sự quên mình để lo cho tha nhân. Sự hi sinh thiêng liêng và gần gũi nhất là của cha mẹ dành cho con cái. Hình ảnh những nếp nhăn trên gương mặt cha, những giọt mồ hôi thấm trên vai mẹ vì lo toan cho con cái chính là những biểu hiện sống động và đầy cảm xúc của tình phụ tử và mẫu tử. Những nếp nhăn và những giọt mồ hôi là những chi tiết thực tế nhưng là biểu tượng nghệ thuật trong văn học có sức gợi cảm và lay động lòng người. Chính sự hi sinh của cha mẹ đã là nền tảng tạo nên tình cảm và phẩm chất tốt đẹp cho con cái. Sự trưởng thành của những đứa con được nuôi dưỡng bằng chính sự hi sinh của cha mẹ. Sự hi sinh được biểu hiện ở tất cả những con người có phẩm chất cao quý. Cho nên ngoài sự hi sinh của cha mẹ đối với con cái, đó còn là sự hi sinh của những thành viên này trong gia đình đối với những thành viên khác (ông bà - con cháu, anh chị em, con cái - cha mẹ,…), là sự hi sinh của công dân đối với tổ quốc, của người này đối với người khác trên tư cách đồng loại với nhau…
-          Đức hi sinh có giá trị rất to lớn. Nó không chỉ nói lên giá trị của con người mà còn góp phần làm thăng hoa giá trị ấy. Hi sinh là một nguồn sức mạnh tinh thần rất to lớn giúp người ta sống và hành động. Nó khiến cha mẹ vì con cái mà hi sinh niềm vui, sự sung sướng của riêng mình để chịu vất vả lam lũ để con cái được khỏe mạnh, vui sướng, trưởng thành. Người chiến sĩ vì tổ quốc mà sẵn sàng chịu khổ cực nơi đầu sóng ngọn gió, hi sinh mạng sống để bảo vệ đất nước quê hương. Với đức tính hi sinh, nhiều thầy cô giáo đã từ bỏ những công việc có thể đem lại cuộc sống sung túc hơn để theo đuổi việc dạy dỗ giáo dục thế hệ trẻ…
-          Nguồn gốc, động cơ của đức tính hi sinh chính là tình yêu thương chân thật của con người. Chính tình yêu thương và sức mạnh của nó đã mang lại cho con người tinh thần sẵn sàng hi sinh vì người khác, vượt qua mọi khó khăn, thử thách để mang lại lợi ích cho tha nhân. Phần lớn những công trình, những sự nghiệp có ý nghĩa lớn lao thường phảng phất sự hi sinh trong đó.
-          Hi sinh là quý nhưng hi sinh cũng cần phải được dẫn dắt bởi một lý trí tỉnh táo, một tình cảm trong sáng, đúng đắn để tránh sự mù quáng và những hậu quả tai hại từ sự mù quáng đó.
-          Sự hi sinh là một nét đẹp trong đời sống văn hóa của con người, nó cũng là nền tảng tạo nên những thành quả vĩ đại của nhân loại. Hi sinh là một giá trị phổ biến được ca ngợi không chỉ trong đời sống mà cả trong văn học.
Vấn đề  2 : Bài học về sự trưởng thành
-          Một trong những phẩm chất cao đẹp của con người là biết quan sát và lắng nghe để thưởng thức, để chiêm nghiệm và để rút ra những bài học quý giá. Sống là một quá trình quan sát và cảm nhận. Trong những quan sát và cảm nhận, sự cảm nhận về những thay đổi của bản thân là những cảm nhận gần gũi, thiết thực và thú vị. Điều thú vị nhất là cảm nhận được mình hôm nay trưởng thành hơn ngày hôm qua.
-          Con người không chạy nhanh hơn chó, không mạnh hơn ngựa, không tính nhanh hơn máy tính nhưng con người là một động vật cao quý vì con người biết tu thân, biết sống có trách nhiệm và biết hướng tới những điều cao đẹp. “Không ai có thể tắm hai lần trên một dòng sông”. Tất cả mọi người đều thay đổi từng ngày. Sự thay đổi có thể theo chiều hướng tốt hơn hoặc xấu đi.
-          Với ý thức sống có trách nhiệm, chúng ta sẽ vô cùng hạnh phúc khi cảm nhận được sự thay đổi của bản thân theo hướng tốt đẹp hơn. Một trong những điều tốt đẹp là vững vàng hơn trong công việc học tập và rèn luyện để thành người tốt và có ích cho xã hội, vững vàng hơn trước những cám dỗ xấu xa của cuộc sống.
-          Một người tốt là người có ý thức rằng bản thân phải sống có mục đích cao đẹp, có lí tưởng, có trách nhiệm với bản thân, với gia đình, với xã hội.
-          Trong quá trình lớn lên và trưởng thành, chúng ta không thể tránh khỏi những lỗi lầm. Nhưng cái chính là chúng ta phải có ý thức sửa chữa những lỗi lầm và có trách nhiệm với những lỗi lầm của mình.
-          Sự trưởng thành nào cũng là một quá trình gian nan và cay đắng. “Cây rụng lá để nảy mầm, rắn thay da để lớn và con người đau khổ để trưởng thành”. Do đó, quá trình của việc trưởng thành đòi hỏi chúng ta phải kiên nhẫn, học tập và rèn luyện hằng ngày. “Thắng không kiêu, bại không nản”. Quá trình để trở nên vững vàng, sống có ý thức, có trách nhiệm là một quá trình đầy gian khổ và hạnh phúc mà chúng ta phải bền bỉ thực hiện suốt cả đời.
-          Tục ngữ Ấn Độ có câu : “Giá trị của con người không phải là mình hơn người khác mà là mình ngày hôm nay hơn mình ngày hôm qua”. Cố gắng để mỗi ngày một vững vàng, có trách nhiệm và trưởng thành hơn là một phương châm tốt đẹp, một bài học cần thiết mà chúng ta phải thực hiện từng giờ.