Hiển thị các bài đăng có nhãn Vô tâm. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Vô tâm. Hiển thị tất cả bài đăng

28 thg 4, 2015

Làm gì để giáo dục lối sống cho thế hệ trẻ?

Phải dạy cho người trẻ 5 cái... tự

Trao đổi với Thanh Niên, tiến sĩ Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội Tâm lý giáo dục Hà Nội, cho rằng văn hóa ứng xử của giới trẻ hiện nay có nhiều vấn đề mà các nhà giáo dục, các nhà quản lý cần phải quan tâm nhiều hơn.

Vô cảm và thiếu văn hóa đang lớn dần: Phải dạy cho người trẻ 5 cái... tự - ảnh 1
Tiến sĩ Nguyễn Tùng Lâm
Tiến sĩ Lâm nói: Chúng ta bàn nhiều về sự vô cảm - thái độ sống ích kỷ của giới trẻ, nhưng thực ra điều đó hiện diện phổ biến trong người lớn chúng ta.
Xã hội không được tổ chức một cách khoa học, đó là cái nguy hiểm nhất hiện nay mà chúng ta đang đối mặt. Chúng ta vẫn níu giữ những chuẩn mực, những cách làm cũ trong khi đó điều kiện giao lưu quá hiện đại, quá nhanh.
Đã vậy, chúng ta không chịu để công nghiên cứu, dự báo và có những giải pháp tương xứng với sự phát triển của xã hội. Thường chúng ta phải chạy đuổi theo các sự vụ. Ví dụ mới đây nhất là vụ “vỡ trận” ở công viên nước Hồ Tây. Lỗi là ở khâu tổ chức quản lý.
Ngay từ đầu anh không lường hết được những hiện tượng xã hội sẽ xảy ra khi tổ chức một sự kiện, kèm theo đó là anh bị tước mất hoàn toàn khả năng kiểm soát khi có chuyện. Chuyện nhỏ thôi nhưng qua đó cho thấy vấn đề tổ chức xã hội của chúng ta rất thiếu bài bản, thiếu khoa học. Tôi nói vậy không phải để bênh giới trẻ mà là để hiểu rõ vì sao người trẻ họ lại hành xử như thế và làm thế nào để giải quyết!
Có nghĩa là những biểu hiện vô văn hóa, thái độ ích kỷ của người lớn trong xã hội ngày nay phổ biến hơn xã hội trước đây?
Vô cảm và thiếu văn hóa đang lớn dần: Phải dạy cho người trẻ 5 cái... tự - ảnh 2
Không hẳn là vì người lớn ngày xưa “tốt” hơn người lớn ngày nay. Bạn phải hiểu rằng do các điều kiện sống ngày trước rất khác bây giờ nên cách sống của con người khi đó là “sống chậm”. Dân số Hà Nội nay đông gấp 5 - 7 lần ngày xưa, trong khi các điều kiện hạ tầng cũng như quản trị xã hội phát triển không tương xứng. Hơn nữa trước đây, cái bao trùm xã hội là văn hóa làng xã, người dân bị chi phối - quản lý bởi xã hội tại cộng đồng dân cư. Giờ xã hội phát triển, đòi hỏi phải thay cách tổ chức quản lý khác trong khi chúng ta vẫn dùng “lệ làng”.
Vậy phải làm thế nào để điều chỉnh xã hội cũng như giới trẻ?
Vô cảm và thiếu văn hóa đang lớn dần: Phải dạy cho người trẻ 5 cái... tự - ảnh 3
Xã hội không được tổ chức một cách khoa học, đó là cái nguy hiểm nhất hiện nay mà chúng ta đang đối mặt. Chúng ta vẫn níu giữ những chuẩn mực, những cách làm cũ trong khi đó điều kiện giao lưu quá hiện đại, quá nhanh
Vô cảm và thiếu văn hóa đang lớn dần: Phải dạy cho người trẻ 5 cái... tự - ảnh 4
 Giáo dục phải đóng vai trò thiết yếu. Giáo dục ở đây bao gồm: gia đình và xã hội chứ không chỉ chĩa mũi dùi vào nhà trường. Phải xây dựng và duy trì được nếp sống của cộng đồng tương thích với sự phát triển của đời sống xã hội.
Hệ thống văn bản pháp luật và khả năng kiểm soát nó trong văn hóa ứng xử. Từ trước đến nay, chúng ta đưa ra nhiều chương trình, nhiều chủ trương nhưng lại không làm được đến nơi đến chốn.
Rất nhiều băng rôn, loa đài… nhưng không đi vào người dân, không phục vụ cho lợi ích của họ, không có một thiết chế để duy trì ở mức độ tối thiểu những gì chúng ta quy định. Ví dụ như vấn đề an toàn giao thông, vừa rồi dấn thêm một bước là buộc trẻ em cũng phải đội mũ bảo hiểm - việc này rất đúng đắn, nhưng với những người lớn không đội mũ thì sao, tại sao chúng ta không giải quyết được triệt để tình trạng người lớn tham gia giao thông bằng xe máy không đội mũ bảo hiểm ?
Nhưng thưa tiến sĩ, gần đây dư luận xã hội cũng đã thường xuyên đặt vấn đề vai trò của giáo dục gia đình đối với các biểu hiện tiêu cực ở giới trẻ…
Đặt vấn đề như thế là đúng. Giáo dục gia đình của chúng ta đã và đang bị phá vỡ. Nó vừa do tác động của đời sống xã hội, số gia đình ly hôn ngày càng nhiều, rồi phân hóa giàu nghèo ngày càng sâu sắc đã ảnh hưởng không nhỏ tới nề nếp của mỗi gia đình.
Người nghèo thì phải bươn chải mưu sinh nên bỏ mặc con cái đã đành mà người giàu thì lại nảy sinh xu hướng dùng tiền để giải quyết các mối quan hệ xã hội, cả hai điều này đều không mang lại sự tốt đẹp cho con cái. Chúng ta chưa báo động đủ mức cần thiết cho người dân hiểu giá trị của giáo dục gia đình. Châu Âu một thời cũng đã để cho con người phát triển tự do cá nhân theo hướng thái quá, nhưng sau này họ đã quay lại với giá trị của giáo dục gia đình. Nhưng bỏ mất thì dễ, quay lại là rất khó.
Cái đáng lo ngại là ngoài yếu tố đời sống thì đang có sự bất ổn trong nhận thức của các gia đình về tầm quan trọng của mối liên kết - tương tác các thành viên trong một gia đình. Mỗi người một smartphone, iPad; mỗi người sống một kiểu… Ngay trong gia đình đã vô cảm với nhau, huống hồ ra xã hội.
Ông từng nhiều lần phát biểu tại các hội thảo về việc chúng ta thường nhận lỗi giúp các em nhiều quá mà không đề cao vai trò tự chịu trách nhiệm của những người trẻ?
Đấy chính là phương châm giáo dục mà tôi thực hành tại một trường THPT ở Hà Nội. Ở đây, các giáo viên được quán triệt là phải dạy cho học sinh 5 cái “tự”: Tự học - Tự lập - Tự tin - Tự trọng - Tự chịu trách nhiệm. Cái “tự” nào học sinh chúng ta cũng đều yếu, đặc biệt là tự chịu trách nhiệm. Chính sự “độ lượng” của người lớn đã góp phần dung dưỡng sự thiếu trách nhiệm ở những người trẻ. Hễ có chuyện là bố mẹ lại đi xin xỏ cho con, thầy cô giáo thì cũng giơ cao đánh khẽ, trong khi đó chúng ta rất lúng túng về việc áp dụng các hình thức kỷ luật ở nhà trường. Mức kỷ luật cao nhất là đuổi học mà thực chất cũng chẳng mấy trường dám áp dụng vì nó phản sư phạm. Cái này lại là một minh chứng cho trình độ tổ chức xã hội của chúng ta kém, bởi cho đến nay chưa hề có một công trình nghiên cứu bài bản nào về việc kỷ luật học sinh ra sao để đạt hiệu quả giáo dục khi các em phạm lỗi.
Quý Hiên
(thực hiện)
>> Vô cảm và thiếu văn hóa đang lớn dần - Kỳ 6: Chuyện nhỏ thành chuyện lớn
>> Vì chất lượng công vụ
>> Tôi có ý kiến: Mỗi người nên kiềm chế !
>> Vô cảm và thiếu văn hóa đang lớn dần - Kỳ 5: Xả rác đầy đường
>> Vô cảm và thiếu văn hóa đang lớn dần - Kỳ 4: Va quệt xe là đánh nhau
>> Quá tệ hại !
>> Vô cảm và thiếu văn hóa đang lớn dần - Kỳ 3: Ứng xử với của rơi
>> Vô cảm và thiếu văn hóa đang lớn dần - Kỳ 2: Cú sốc lớn về văn hóa
>> Vô cảm và thiếu văn hóa đang lớn dần: Reo hò trước nỗi đau người khác
>> Vô cảm

25 thg 6, 2012

Nguyên nhân trẻ vô cảm với người thân


Trẻ vô cảm do người lớn vô… tình

Thứ Hai, 25 Tháng sáu 2012, 11:06 GMT+7 
Dành nhiều tình cảm yêu thương, dạy dỗ cho trẻ giúp các em sống không vô cảm.Ảnh chụp học sinh chơi trung thu tại quận 7
Theo nhiều chuyên gia, sự vô cảm không hoàn toàn do giới trẻ mà một phần còn xuất phát từ việc người lớn vô tình!
“Phần ai nấy biết”
Đề thi tuyển sinh môn văn vào lớp 10 tại TP.HCM mới đây nhắc đến hai tình huống. Thứ nhất, một cô bé 15 tuổi được mẹ chở đi đánh cầu lông. Khi xe hai mẹ con bị va quẹt, đồ đạc văng tung tóe thì chỉ có người mẹ vội vàng gom nhặt và vài người đi đường dừng lại giúp. Riêng cô bé thờ ơ đứng nhìn. Sau khi mẹ nhặt xong mọi thứ, cô bé leo lên xe và còn thản nhiên dặn: “Lát về mẹ nhớ mua cho con ly chè”.
Tình huống thứ hai, một học sinh khi được hỏi về ca sĩ nổi tiếng mà cậu hâm mộ thì đã trả lời rất rành mạch từ cách ăn mặc đến sở thích… của ca sĩ đó. Nhưng khi được hỏi về nghề nghiệp, sở thích của cha mẹ, cậu lại ấp úng.
Tình huống nào trên đây hẳn cũng đều tạo sự thiếu thiện cảm cho người chứng kiến, thậm chí sẽ có người bất bình. Thực tế, tại một thành phố lớn như TP.HCM, vấn đề trẻ vô cảm, thờ ơ ngay cả với gia đình, cha mẹ không khó bắt gặp. ThS. Hoàng Thị Thùy Dương (giảng viên Khoa Khoa học xã hội và Nhân văn, Trường ĐH Thủ Dầu Một, Bình Dương) dẫn chứng một trường hợp phụ huynh chở con đi học mà chị vô tình thấy được. Khi xe không may bị tắt máy giữa đường, chỉ có người mẹ đổ mồ hôi đẩy xe suốt đoạn đường dài tìm chỗ sửa, còn đứa con dù đã mặc đồng phục của một trường cấp 3 rồi mà vẫn chỉ leo tót lên lề đường đứng đợi mà không hề phụ giúp. Hay như mới đây, việc một bạn trẻ hùng hồn tuyên bố trên mạng rằng sẵn sàng… giết cha mẹ nếu không cho em đi xem thần tượng biểu diễn đã gây “sốc” trong dư luận. Đây có thể nói là lời cảnh báo về tình trạng tuột dốc đạo đức, vô cảm của một bộ phận giới trẻ. Theo ThS. Thùy Dương, hiện nay việc học sinh dành quá nhiều thời gian cho điện thoại, máy tính… cho học sinh đã vô tình “nhốt” các em vào một thế giới ảo, ngăn cách với mẹ cha, bạn bè. Giữa lớp học rất đông vẫn còn đó vài học sinh sống thu mình chỉ “ta với ta”, khi được phân công việc gì dù không hứng thú vẫn miễn cưỡng làm mà không thể hiện chính kiến. Ngay cả khi gặp khó khăn lúc thực hiện nhiệm vụ được phân công, các em cũng vẫn không hề chia sẻ với giáo viên. Đối với những trường hợp học sinh như vậy, giáo viên rất khó xác định các em nghĩ gì… Đồng quan điểm, TS. Lê Thị Thanh Mai (Trưởng ban Công tác sinh viên ĐH Quốc gia TP.HCM) cho hay, với sự phát triển của công nghệ thông tin, học sinh thường tự giải quyết được nhiều nhu cầu thông tin từ đó ít tiếp xúc, chia sẻ với cha mẹ. Các em sống cho riêng bản thân mình nhiều hơn. Thậm chí ngay cả khi cha mẹ, ông bà bị bệnh có em vẫn thờ ơ.
Lấy tình cảm trị… vô cảm
Ở góc độ tâm lý, ThS. Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu (Khoa Tâm lý giáo dục, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM) nhìn nhận, một số bạn trẻ hiện nay xem thần tượng, bạn bè quan trọng hơn cha mẹ. Lâu lâu được bạn giúp đỡ một lần các em thấy ấn tượng và nhớ mãi trong khi cha mẹ quan tâm, nuôi nấng cả chục năm trời vẫn không nhận ra công lao. Thậm chí nhiều em ích kỷ, chê bai đấng sinh thành từ chuyện nấu bữa ăn dở đến mua món đồ không hợp thời trang trong khi chính bản thân các em chưa hề nấu được bữa ăn hay mua tặng mẹ cha tấm áo… Tuy nhiên xét ở khía cạnh khác, ThS. Hiếu cho rằng sự vô cảm của giới trẻ hiện nay, lỗi không hoàn toàn ở phía các em mà một phần do sự vô tình của người lớn. Nhiều em rơi vào lối sống này vì thiếu tình thương, ít được quan tâm, hay bị cha mẹ đay nghiến. “Một khi còn cảnh tượng cha mẹ khuyến khích con mình ùa vào đám đông để cùng nhặt tiền, đồ đạc của người khác đánh rơi do một vụ va quẹt xe trên đường thì sự vô cảm, sai lệch lối sống là khó tránh. Do tâm lý bắt chước, “bệnh” vô cảm nếu không ngăn sẽ lây lan như virus. Giới trẻ không thể làm chủ được xã hội nếu cứ sống vô cảm!” - ThS. Hiếu khẳng định. TS. Mai cũng cho rằng, hành động định hướng, uốn nắn thường xuyên của cha mẹ là không thể thiếu đối với việc “trị bệnh” vô cảm ở giới trẻ.
Muốn “trị” hết bệnh vô cảm cho con, cha mẹ phải nhận ra sự vô cảm ở trẻ, từ đó phê phán, phân biệt để định hướng cho các em. ThS. Hiếu nhấn mạnh, với học sinh - sinh viên, việc có thần tượng không phải là xấu. Các bậc cha mẹ không nên bôi xấu hình ảnh thần tượng của con. Thay vào đó nên lái tình cảm ấy sang hướng tích cực. Chẳng hạn, hướng các em vào việc ước mơ, nỗ lực để đạt được thành công giống như thần tượng.
Bài, ảnh: Mê Tâm
 
Đừng “bôi xấu” thần tượng của con
“Với học sinh - sinh viên, việc có thần tượng không phải là xấu. Các bậc cha mẹ không nên bôi xấu hình ảnh thần tượng của con. Thay vào đó nên lái tình cảm ấy sang hướng tích cực. Chẳng hạn, hướng các em vào việc ước mơ, nỗ lực để đạt được thành công giống như thần tượng” - ThS. Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu (Khoa Tâm lý giáo dục Trường ĐH Sư phạm TP.HCM).
 

22 thg 6, 2012

Trách nhiệm của người con trong gia đình


Câu 3: trong đề thi TS lớp 10 tại TP.HCM 2012-2013 (3 điểm)
            Trong loạt bài trên báo Tuổi trẻ chủ nhật bàn về thế hệ gấu bông có đề cập hai hiện tượng:
1.      Một cô bé mười lăm tuổi, được mẹ chở đi đánh cầu lông. Xe hai mẹ con bị va quẹt, đồ đạc trên xe văng tung tóe. Người mẹ vội vàng gom nhặt, vài người đi đường cũng dừng lại phụ giúp còn cô bé thờ ơ đứng nhìn. Đợi mẹ nhặt xong mọi thứ, cô bé leo lên xe và thản nhiên dặn: “Lát về mẹ nhớ mua cho con li chè!”.
2.      Một cậu học sinh khi được hỏi về ca sĩ nổi tiếng mà cậu hâm mộ, cậu đã trả lời rất rành mạch về cách ăn mặc, sở thích của ca sĩ đó. Nhưng khi được hỏi về nghề nghiệp, sở thích của cha mẹ cậu, cậu ta ấp úng, không trả lời được.
Là người con trong gia đình, em hãy trình bày suy nghĩ về hai hiện tượng trên qua một bài văn ngắn (khoảng 01 trang giấy thi).
-----------------------------------------------------------
Học sinh có thể làm nhiều cách khác nhau miễn là có đủ một số ý theo quy định. Sau đây là một cách làm cụ thể:
·        Mở bài: Đặt vấn đề: Sự vô tâm của thế hệ gấu bông đã làm giật mình các bậc cha mẹ. Hai hiện tượng mà báo Tuổi trẻ Chủ nhật đã nêu là khá phổ biến. Đó cũng là thể hiện của sự suy tàn về chữ hiếu và vi phạm nghiêm trọng đạo đức con người Á Đông. Hai hiện tượng trên như một lời cảnh tỉnh đối với bổn phận làm con của chúng ta.
·        Thân bài:
+ Biểu hiện: Giải thích nội dung của hai hiện tượng trên nói lên sự vô tâm của thế hệ trẻ đối với những người thân yêu nhất, có công nuôi dưỡng và bảo bọc chúng ta từ khi mới sinh ra – đó là cha mẹ, ông bà, thầy cô giáo, ...Hình ảnh một em bé thờ ơ khi mẹ đi nhặt đồ và hồn nhiên nói: “Lát về mẹ nhớ mua cho con li chè!” cũng như hình ảnh một cậu học sinh rất rành về sở thích của ca sĩ cậu yêu thích mà chẳng biết gì về sở thích, nghề nghiệp, tâm trạng và niềm đau của bố mẹ mình. Điều đó đã tạo nên sự phản cảm mạnh mẽ trong tâm hồn người đọc.
+ Nguyên nhân:
_ Giới trẻ thường chỉ quan tâm tới cuộc sống và sở thích của mình, đó là một trong những biểu hiện của thói ích kỉ.
_ Bậc cha mẹ thiếu sâu sát, thiếu quan tâm đúng mực đến hành vi, sở thích và nhân cách của con.
_ Nhà trường và xã hội thiếu phương pháp giáo dục đúng mực, thiếu những hoạt động để rèn luyện nhân cách của học sinh và gắn kết con cái với cha mẹ.
_ Nhà trường và gia đình còn thờ ơ với việc giáo dục cẩn trọng về đạo đức làm người và những đức tính như: hiếu thảo, lòng biết ơn, lòng nhân ái, tính vị tha, khả năng chia sẻ với những người thân yêu, ...        
                  + Hậu quả:
      _ Nếu không khắc phục được những hiện tượng này, xã hội càng ngày càng trở nên băng hoại về đạo đức và sự vô cảm càng ngày càng trở nên phổ biến.
      _ Những hiện tượng trên là nhát dao cứa vào lương tâm của những người Việt Nam có đạo đức, là nỗi đau dai dẳng cho thế hệ cha anh.
      _ Những hiện tượng trên là sự xói mòn về đạo đức, là sự chạy theo những nét đẹp phù phiếm và hư ảo, bỏ quên những nét đẹp chân thật và những tình cảm thiêng liêng.
+ Cách khắc phục:
_ Chủ quan: bản thân mỗi con người phải ý thức về trách nhiệm của mình đối với gia đình và xã hội, rèn luyện lòng nhân ái, lòng vị tha từ những việc nhỏ nhặt nhất.
_  Khách quan: gia đình, nhà trường và xã hội nên chú trọng hơn về việc giáo dục nhân cách cho học sinh, dạy học sinh biết quan tâm tới những người thân yêu, gần gũi với mình, dạy học sinh biết cảm nhận vẻ đẹp cùa lòng vị tha, sự chia sẻ, đồng cảm và lối sống có trách nhiệm.
_ Lên án mạnh mẽ lối sống thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm, ích kỉ.
·        Kết bài: Hai hiện tượng trên đã đánh thức lương tâm của những người đã từng mắc vào những lỗi lầm tương tự. Đó là hồi chuông cảnh tỉnh đối với thế hệ trẻ nói riêng và đối với tất cả những người Việt Nam.

4 thg 5, 2012

Con người và thiên nhiên


Cái giá của sự...ngây thơ!

Có hai câu chuyện, có vẻ không nổi bật lắm, giữa bao nhiêu thông tin về cướp, giết, hiếp..., nhan nhản trên báo chí, nhưng lại ám ảnh đau đớn với những người còn chút lương tri. Vì nó "đụng chạm" tới một triết lý nhân sinh, về niềm tin đặt không đúng chỗ, sẽ dẫn đến bi kịch cho chính kẻ ngây khơ, khờ dại.
Nó gióng thêm tiếng chuông bi thảm về sự nhân đức của con người, về sự man rợ của con người khi bị đồng tiền bịt mắt đưa đường, dẫn lối.
Đất lành thành... "đất dữ"
Cách đây mươi ngày, có một thông tin được nhiều báo đưa, khiến bạn đọc rất mừng vui. Lạ kỳ là hàng trăm con bạch hạc bay về đền Cả (xóm Trung Thuận, xã Nhân Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An), và lội cả xuống hồ bán nguyệt để tắm, khiến người dân bản địa kéo đến ngắm không chán mắt.
Ai cũng thích thú, vì cho rằng đất lành chim đậu. Người ta tin việc bầy hạc có mặt ở đền Cả phải đến hàng trăm năm mới có. Bạch hạc xuất hiện là một điều rất hiếm, nó báo hiệu điềm lành đến với người dân. Có người lo sợ bạch hạc sẽ bay đi, nhưng những người già thì quả quyết: Hạc trắng đã đến thì nó sẽ ở lại....
Không hiểu sao khi đó, người viết bài lại bị ám ảnh một nỗi lo sợ mơ hồ.
Nỗi lo sợ đó đã không còn mơ hồ. Rất nhanh, nó biến thành sự thật. Một tuần sau, các báo lại đua nhau đưa tin, chỉ trong vòng một tuần, hàng trăm con bạch hạc đã bị các tay súng ở Yên Thành, bắn hạ gần hết thành...mồi nhậu.
Có kẻ, trong một buổi sáng còn khoe, một mình bắn hạ được 27 con. Đàn bạch hạc trước đây hàng trăm con, nay chỉ còn lác đác 5-6 con. Và thân phận chúng, giờ cũng mỏng manh như cái cánh hạc của chúng mà thôi.
Đất lành đã thành...đất dữ với những con bạch hạc vô tội có niềm tin ngây thơ về con người.
Điềm lành có đến với con người ở xã Yên Thành hay không thì không biết, nhưng chắc chắn điềm dữ đã đến với đàn bạch hạc vào cái ngày chúng quyết định bay về, mà không biết rằng, cái chết đang treo lửng lơ trên đầu những ngọn súng săn vô cảm, độc ác một cách thích thú...
Hạc trắng đã đến thì nó sẽ ở lại.... Vâng, hạc trắng đã ở lại, nhưng là ở lại trong những cái dạ dầy tối thui, bẩn thỉu, chỉ biết có mỗi... nhậu là thích thú, là niềm kiêu hãnh để khoe mẽ.
Chợt nhớ đến những địa danh người viết có may mắn được đến thăm. Kinh ngạc vì ở đó, sao các loài chim chóc nó dạn dĩ, tin tưởng ở con người đến thế, quấn quýt với con người đến thế. Tưởng đâu, thế giới này, chỉ có lũ chim và con người là bầu bạn.
Đó là Quảng trường San Marco, trung tâm của Venice thuộc nước Ý. Ai đến đây, cũng sẽ ngỡ ngàng và vô cùng thích thú vì đàn bồ câu hàng ngàn con lúc nào cũng có thể vô tư xúm xít, dạn dĩ âu yếm con người. Hệt như chính niềm tin của chúng đã đặt nơi con người, là đúng chỗ và bất biến.
Bồ câu ở Quảng trường San Marco, trung tâm của Venice (Ý). Ảnh: Kỳ Duyên
Đó là bên bờ sông Thames của London (thủ đô nước Anh), nơi lũ chim hải âu tìm thấy sự ấm áp của lòng nhân, từ những mẩu bánh vụn của con người, mỗi khi mỏi cánh. Nếu chúng có thể bay vút lên kiêu hãnh, hay là là sải cánh chao lượn, làm tăng thêm cảnh đẹp vừa thơ mộng, duyên dáng, vừa cổ kính, hiện đại của con sông và thành phố nổi tiếng, thì cũng bởi có sự chở che, thương yêu của con người.
Đó là Công viên trung tâm ở Dublin (Ireland), nơi đàn thiên nga, và lũ chim chóc hoang dã, cứ thấy bóng người là bơi vào bờ, dịu dàng và nũng nịu, hoặc đỗ xuống lích chích để đợi được ăn. Tựa như con người lại chính là bến đỗ bình yên, tin cậy của chúng.
Và nhớ cả câu chuyện của hai người già ở Hà Nội, chẳng chút địa vị gì trong xã hội, cách đây không lâu, đã làm rung động biết bao con tim. Đó là bà cụ già tên là Kính (phố Quán Sứ), đã 85 tuổi, hàng chục năm nay vãi thóc nuôi chim trời.
Là bà hàng nước (phố Bà Triệu), mà cái tên Tim của bà cũng đã nói hộ về lòng từ tâm. Hai chục năm nay, bà Tim nuôi lũ chim sẻ trong thành phố bằng nắm thóc gạo được mua bằng đồng tiền bán từng chén nước chè của mình, dù khi nắng, khi mưa. Đàn này bay đi, đàn khác lại bay đến, hay với chúng, thì lòng từ tâm bao giờ cũng lan xa?
Hai người già đó thương lũ chim nhỏ. Còn bạn đọc nhìn thấy niềm thương đáng trọng của họ.
Điều lạ, cả hai người già ở phố thị, lại có lòng xa xót, nuôi dưỡng những sinh vật bé bỏng, dù thân phận họ bé nhỏ, và cũng là vô tình họ nuôi dưỡng cho sự an lành nhân thế.
Trong khi đó cũng rất lạ, Luật Bảo vệ môi trường năm 2005 ban hành đầy đủ, tới 15 chương, với 136 điều khoản. Nhưng thử hỏi các cấp quản lý chính quyền Yên Thành có nắm được các điều khoản cụ thể phổ biến pháp luật bảo vệ môi trường để ngăn chặn những hành động ác tâm, vô ý thức, phá hoại môi trường sống?
Hay "ý thức" ở họ cũng mải "zô... zô... zô...trăm phần trăm?"
Một góc của Công viên trung tâm ở Dublin (Ireland). Ảnh: Kỳ Duyên
Ngây thơ và sự...phản trắc
Báo nld.com.vn (ngày 28/2/2012) có bài viết "Voi có nguy cơ tuyệt chủng" với những số liệu đau lòng:Những năm 1980, ước tính cả nước có khoảng 1.500 con voi. Đến năm 1990, ước còn 300 con. Năm 2002, chỉ còn khoảng 59-81 con, phân bố ở 11 khu vực, trong đó có 82% khu vực đã xảy ra xung đột giữa voi và người. Như vậy, chỉ trong vòng 2 thập kỷ, cả nước có hơn 1.400 con voi chết.
Trước đó, một bài viết trên báo SGTT "Lồng chim tiền tỉ và hình ảnh thảm thương của voi" đã phải: ...Gióng lên hồi chuông báo động về sự tàn sát dã man đối với các loài vật của rừng xanh. Có lẽ chưa bao giờ voi bị giết nhiều và tàn độc như thời gian gần đây.
Có lẽ, không có vụ sát hại voi nào điển hình cho sự tàn độc man rợ, cho sự phản trắc nhân danh...con người, điển hình cho cái gọi là "nước mắt cá sấu", như vụ voi Beckham (Đà Lạt). Con voi đực cuối cùng còn cả đuôi, cả ngà, bị giết thê thảm, tàn ác khó tưởng tượng.
Voi vốn là loài vật tinh khôn, rất có nghĩa, và đóng góp công sức lao động nặng rất nhiều cho con người. Nhiều nơi người ta gọi là "ông voi" để tỏ lòng kính trọng.
Oái oăm thay, voi không chỉ có sức lao động, ngà voi và lông đuôi voi cũng là những "vật phẩm" quý giá của tạo hóa ban phát. Có điều, nếu những vật phẩm đó mang lại nhiều giá trị lợi ích và cả niềm tin tâm linh cho con người, thì nó cũng mang lại... tai họa kinh hoàng cho voi. Đó là điều bất hạnh cho số phận một loài vật.
Nhưng bình yên hay tai họa, hạnh phúc hay bất hạnh cho loài voi, còn phụ thuộc vào đối nhân xử thế của con người, tùy lương tri hay sự tham lam, tàn ác của con người mỗi xã hội khác nhau.
Người viết có dịp ngắm những con voi ở Thái Lan, Lào, ở Campuchia, thân thể căng tràn sức sống, còn .... "đủ cả ngà voi, lẫn đuôi voi". Và đã thầm gọi chúng là những con voi hạnh phúc.
Hạnh phúc vì ít ra, chúng không bị săn đuổi đến khốn cùng, bị sát hại một cách man rợ, và bị phản trắc đến mất hết cả tính người!
Hình ảnh thảm thương của voi Beckham (Đà Lạt)
Thế nên, trong vụ án voi Beckham, dù tinh khôn đến mấy, Beckham vẫn là con vật ngây thơ đến tội nghiệp, khi để cho những kẻ thủ ác dắt đi vào trong rừng sâu, chặt gân chân, đốn ngã đến chết.
Người viết bài này đã không đủ can đảm để nhìn những bức ảnh. Nhưng rồi vẫn phải nhìn, phải đọc, để hiểu sự tàn độc của... đồng loại mình ra sao, và không ít lần cổ họng nghẹn đắng, mũi cay xè.
Không biết, lúc chợt nhận ra sự thật của dã tâm con người, Beckham sẽ rống lên những tiếng kêu đau đớn tột cùng ra sao, trước cái uất hận cũng tột cùng, vì lòng tin ngây thơ mà lầm lạc, đặt không đúng chỗ.
Nước mắt của voi trước khi tắt thở- nước mắt của sự ngây thơ khi phải trả giá vì sự phản trắc độc ác, hẳn cay đắng làm sao.
Khi đó, nó chợt nhận ra, con người cũng khốn nạn và đê tiện làm sao!
Điều bất ngờ nhất, sau những giọt nước mắt cá sấu... khóc voi, chỉ ít ngày sau, người ta thấy, "bà chủ" của Beckham- Phan Thị Hoa - GĐ Cty TNHH du lịch sinh thái Nam Qua (Đà Lạt)  bị khởi tố, cấm đi khỏi nơi cư trú. Cùng đó, hai kẻ khác đã bị bắt tạm giam để điều tra. Cả ba đều là những kẻ quá thông thạo trong hoạt động kinh doanh voi.
Không rõ đến giờ, vụ án voi Beckham được xử lý ra sao, với đôi ngà voi, tài tình nhất là "được thiêu hủy cùng với voi" chỉ sau đó ít ngày lại "sống dậy", và nằm trong nhà một trong hai kẻ đối tác làm ăn với Phan Thị Hoa.
Không chỉ con người đang sống trong xã hội chúng ta, nhiều khi xử thế với nhau theo kiểu "luật rừng", mà chính loài voi, sản vật của rừng, và nhiều giống loài khác như tê giác, hổ, báo, gấu...., cũng đang được hưởng cái ... "luật rừng" này một cách trọn vẹn nhất.
Bạch hạc bị diệt gần hết. Voi thì có nguy cơ tuyệt chủng!
Thế cái gì không tuyệt chủng, mà cứ sinh sôi nảy nở như nấm độc nhỉ?
Thói vô cảm, thói quan liêu, thói tham lam, từ miếng ăn đến các kiểu lợi ích chăng!
Môi trường sống bị thu hẹp, bị phá tan hoang, thiếu thức ăn, thiếu nước, thiếu cả đời sống tình dục bản năng giống loài để sinh sôi, phát triển..., đã khiến voi nổi khùng. Mà không nổi khùng sao được?
Cứ nhìn Beckham và đồng loại của nó ở Việt Nam thì đủ biết chúng được đối xử thế nào. Con nào con nấy mất sạch cả ngà, mắt đục ngầu, đuôi bị chặt cụt dã man, gầy gò, bẩn thỉu...
Niềm tin ngây thơ vào con người đã biến thành thù hận tự lúc nào.
Đó không phải lỗi của voi.
Được biết, từ năm 2006, Thủ tướng CP đã ký Quyết định 773/QĐ-TTg khẩn trương triển khai kế hoạch hành động bảo tồn voi tại một số tỉnh như Nghệ An, Đắk Lắk, Đồng Nai. Đó là động thái rất cần thiết.
Tuy nhiên từ đó đến nay, năm 2012 này, mọi thứ vẫn chưa đâu vào đâu, vì các địa phương chưa được bố trí kinh phí (!) Do đó, Bộ Nông nghiệp -Phát triển Nông thôn vừa có văn bản kiến nghị ... gia hạn kế hoạch bảo tồn voi, với tên gọi "Kế hoạch hành động khẩn cấp đến năm 2020 để bảo tồn voi Việt Nam"
Hành động khẩn cấp, nhưng lại kéo dài đến tận năm 2020 (?)
Không biết lúc đó, có con voi nào còn sống để được hưởng cái kế hoạch bảo tồn "dài lâu" này không? Không biết, những người soạn thảo văn bản, có hình dung thảm cảnh của voi không nhỉ? Đến nỗi ông Trần Văn Mùi, Giám đốc Khu Bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai phải thốt lên: E rằng voi đợi không nổi!
Con người đã quen đợi. Giờ đến lượt voi...đợi!
Bạch hạc bị diệt gần hết. Voi thì có nguy cơ tuyệt chủng!
Thế cái gì không tuyệt chủng, mà cứ sinh sôi nảy nở như nấm độc nhỉ?
Thói vô cảm, thói quan liêu, thói tham lam, từ miếng ăn đến các kiểu lợi ích chăng!

1 thg 12, 2011

Suy ngẫm: Tình người và chữ Tín

Cư dân mạng rơi lệ về câu chuyện bà lão bán rau
(Dân trí) - Các diễn đàn và mạng xã hội tại Việt Nam đang lan truyền mạnh mẽ câu chuyện đáng suy ngẫm về một bà lão bán rau. Và không ít bạn trẻ đã phải rơi lệ trước kết cục đáng thương của câu chuyện.
Chỉ gói gọn trong hơn 600 chữ, câu chuyện kể về một một chàng thanh niên, vì lòng trắc ẩn đối với một cụ già bán rau muống khi bị một cô gái quát nạt, đã quyết định mua hết số rau nhưng chỉ đưa tiền trước cùng lời hẹn “bà cho con gửi đến chiều con về qua con lấy”.

Nhưng công việc bộn bề đã khiến chàng trai quên luôn sự việc trên và vài tuần sau đó khi trở lại, anh cay đắng biết được thông tin chỉ vì đợi anh trong cơn mưa suốt buổi chiều hôm đó, bà lão đã bị cảm và vĩnh viễn ra đi…

Câu chuyện không quá dài nhưng với giọng kể đầy ân hận của chính chàng thanh niên kia, dường như lại tạo nên những suy tư nhất định trong lòng các bạn trẻ.
Bức ảnh đăng cùng câu chuyện trên các diễn đàn, mạng xã hội.

Được biết, dù câu chuyện đầy xúc động này được cho là xuất hiện trên cộng đồng mạng cách đây chừng 4,5 năm nhưng các cư dân mạng và đặc biệt các bạn trẻ hiện vẫn hăng say lan truyền câu chuyện này cũng như có những bình luận khâm phục dành cho bà cụ có tấm lòng “đói cho sạch, rách cho thơm”.

Bên cạnh những hoài nghi về tính xác thực của câu chuyện nhưng theo một comment trên diễn đàn tin học của thành viên Hbek…, “thực hay không thực, đó không phải là vấn đề. Điều quan trọng trong xã hội này, chúng ta cần nhiều lắm những tấm lòng trắc ẩn như chàng trai và lòng tự trọng bà lão, Đói cho sạch, rách cho thơm”.

Một thành viên khác suy ngẫm: “Xã hội cũng không ít kẻ vô tâm như cô gái kia. Cũng đừng trách chàng trai vô tình không thực hiện trọn vẹn hành động cao cả của mình. Lòng tự trọng, sự nhẫn nại nơi cụ bà mới đáng để mọi người cùng suy ngẫm”.

Thậm chí một số thành viên mạng từ câu chuyện này mạnh dạn kêu gọi hoạt động thiết thực giúp đỡ những cụ già “không có số phận may mắn giữa đời thường nên không thể có được niềm vui thú dưỡng già bên con cháu”, nguyennv27…chia sẻ.

Câu chuyện về bà lão bán rau đang lan truyền trên cộng đồng mạng

“- Ăn rau không chú ơi?

Một giọng khàn khàn, run run làm gã giật mình. Trước mắt gã, một bà cụ già yếu, lưng còng cố ngước lên nhìn gã, bên cạnh là mẹt rau chỉ có vài mớ rau muống xấu mà có lẽ có cho cũng không ai thèm lấy.

- Ăn hộ tôi mớ rau...!

Giọng bà cụ vẫn khẩn khoản. Bà cụ nhìn gã ánh mắt gần như van lơn. Gã cụp mắt, rồi liếc xuống nhìn lại bộ đồ công sở đang khoác trên người, vừa mới buổi sáng sớm. Bần thần một lát rồi gã chợt quay đi, đáp nhanh: Dạ cháu không bà ạ! Gã nhấn ga phóng nhanh như kẻ chạy trốn. Gã chợt cảm thấy có lỗi, nhưng rồi cái cảm giác ấy gã quên rất nhanh. "Mình thương người thì ai thương mình" cái suy nghĩ ích kỷ ấy lại nhen lên trong đầu gã.

- Ăn hộ tôi mớ rau cô ơi! Tiếng bà cụ yếu ớt.

- Rau thế này mà bán cho người ăn à? Bà mang về mà cho lợn!

Tiếng chan chát của một cô gái đáp lại lời bà cụ.

Gã ngoái lại, một cô gái cũng tầm tuổi gã. Cau mày đợi cô gái đi khuất, gã đi đến nói với bà:

- Rau này bà bán bao nhiêu?

- Hai nghìn một mớ. Bà cụ mừng rỡ.

Gã rút tờ mười nghìn đưa cho bà cụ.

- Sao chú mua nhiều thế?

- Con mua cho cả bạn con. Bây giờ con phải đi làm, bà cho con gửi đến chiều con về qua con lấy!

Rồi gã cũng nhấn ga lao vút đi như sợ sệt ai nhìn thấy hành động vừa rồi của gã. Nhưng lần này có khác, gã cảm thấy vui vui.

Chiều hôm ấy mưa to, mưa xối xả. Gã đứng trong phòng làm việc ngắm nhìn những hạt mưa lăn qua ô cửa kính và theo đuổi nhưng suy nghĩ mông lung. Gã thích ngắm mưa, gã thích ngắm những tia chớp xé ngang trời, gã thích thả trí tưởng tượng theo những hình thù kỳ quái ấy. Chợt gã nhìn xuống hàng cây đang oằn mình trong gió, gã nghĩ đến những phận người, gã nghĩ đến bà cụ...

- Nghỉ thế đủ rồi đấy!

Giọng người trưởng phòng làm gián đoạn dòng suy tưởng của gã. Gã ngồi xuống, dán mắt vào màn hình máy tính, gã bắt đầu di chuột và quên hẳn bà cụ.

Mấy tuần liền gã không thấy bà cụ, gã cũng không để ý lắm. Gã đang bận với những bản thiết kế chưa hoàn thiện, gã đang cuống cuồng lo công trình của gã chậm tiến độ. Gã quên hẳn bà cụ.

Chiều chủ nhật gã xách xe máy chạy loanh quanh, gã vẫn thường làm như vậy và có lẽ gã cũng thích thế.

Gã ghé qua quán trà đá ven đường, nơi có mấy bà rỗi việc đang buôn chuyện.

Chưa kịp châm điếu thuốc, gã chợt giật mình bởi giọng oang oang của một bà béo:

- Bà bán rau chết rồi.

- Bà cụ hay đi qua đây hả chị? Chị bán nước khẽ hỏi.

- Tội nghiệp bà cụ! một giọng người đàn bà khác.

- Cách đây mấy tuần bà cụ giở chứng cứ ngồi dưới mưa bên mấy mớ rau. Có người thấy thương hỏi mua giúp nhưng nhất quyết không bán, rồi nghe đâu bà cụ bị cảm lạnh.

Nghe đến đây mắt gã chợt nhòa đi, điếu thuốc chợt rơi khỏi môi.

Bên tai gã vẫn ù ù giọng người đàn bà béo kia...

Gã không ngờ.........!”

Nguồn: ST

Bạn nghĩ sao về kết cục câu chuyện này? Anh thanh niên hay cô gái có đáng bị lên án? Xin mời ý kiến, chia sẻ suy nghĩ của bạn vào ô bình luận cuối bài.