Bài văn về khát vọng thay đổi giáo dục từ triết lý của Obama

• 15:45 23/05/2016
• 583

• 3
• 1

 “Thay đổi chẳng bao giờ dễ, nhưng luôn có thể”, câu nói của Tổng thống Barack Obama gợi cảm hứng cho nhiều học sinh khi đề cập vấn đề giáo dục.

Nhân sự kiện Tổng thống Obama đến Việt Nam, thầy Trịnh Quỳnh – giáo viên Ngữ văn, trường THPT Lương Thế Vinh, Nam Định ra đề bài cho học sinh trên một diễn đàn văn học như sau:

“Thay đổi chẳng bao giờ dễ, nhưng luôn luôn có thể (Barack Obama).

Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ có chuyến thăm Việt Nam từ 23 đến 25/5. Anh/chị mong muốn Barack Obama quan tâm và đóng góp tiếng nói giúp thay đổi vấn đề nào của Việt Nam hiện nay? Hãy trình bày điều đó trong một bài văn nghị luận ngắn khoảng 600 chữ?".

Đề thi mở, hấp dẫn ngay lập tức nhận được sự quan tâm  của học sinh tại nhiều tỉnh thành.

Thầy Trịnh Quỳnh nhận xét: “Đa số các em đều lựa chọn vấn đề gần gũi và thiết thực đó là giáo dục. Ngoài ra, một vấn đề khác được học sinh rất quan tâm là biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường".

Thầy Quỳnh khá ngạc nhiên khi nhiều học sinh ủng hộ việc giáo dục phải không ngừng thay đổi, đặc biệt là chương trình và phương pháp giảng dạy.

Cũng theo thầy Quỳnh, nhiều học sinh gửi khát vọng có một nền giáo dục toàn diện như nước Mỹ. Các em không chỉ muốn tham gia du học ở Mỹ mà trải nghiệm nền giáo dục hiện đại ngay chính nước nhà. Nó có thể lớn lao nhưng không phải không thể - đúng như thông điệp mà Obama muốn truyền cảm hứng.

Thể hiện sự ngưỡng mộ về Tổng thống Obama trong bài văn của mình, Hồ Minh Quý, lớp 12A1, trường THPT Cần Thạnh, TP HCM viết: “Ông Obama là vị tổng thống da màu đầu tiên của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ. Dẫu biết không thể nào có thể thay đổi và xoá sạch hệ tư tưởng phân biệt chủng tộc nhưng bằng sự nhiệt thành trong công việc, sự nghiêm túc chỉn chu trong mọi hành động, ông đã thay đổi suy nghĩ lớp công dân Mỹ, phần nào làm xóa nhòa".

Thầy Trịnh Quỳnh - người ra đề văn về câu nói của Tổng thống Obama.

Kỳ vọng thay đổi giáo dục

Vũ Thị Lan Hương, lớp 10A6, trường THPT Nghĩa Dân, Hưng Yên mở đầu bài văn bằng suy nghĩ: “Trong số chúng ta không ít người có ý định cho một trải nghiệm học tập tại vùng đất như Anh, Pháp, Mỹ. Nhiều gia đình miệt mài dốc hết sức lực cho cuộc chạy đua với học bổng du học của con em mình, vì họ muốn có một nền giáo dục tốt hơn? Vậy, chúng ta cần nhìn nhận về sự thay đổi trong hệ thống giáo dục”.

Ngô Thị Ninh, học sinh lớp 11 D1, trường THPT Lương Tài, Bắc Ninh kỳ vọng, Tổng thống Obama sẽ tác động để có những thay đổi cần thiết trong giáo dục, đưa đất nước phát triển.

“Theo tôi, giáo dục nhân cách phải được ưu tiên hàng đầu. Giáo dục không nên quá chú trọng lý thuyết mà cần trang bị kỹ năng mềm, trau dồi đạo đức cho học sinh. Tôi mong muốn học sinh khi đến trường sẽ thấy được niềm vui của tuổi học trò, không  coi trọng điểm số, hạn chế các kỳ thi”, nữ sinh nêu quan điểm.

Cũng theo học sinh lớp 11 này, cuốn sách 7 loại hình thông minh của Thomas Armstrong chỉ ra, mỗi người có bảy loại trí thông minh. Trong khi đó, hầu hết chúng ta chỉ đánh giá hai loại trí thông minh là Ngôn ngữ và Logic toán. Còn lại, các trí thông minh khác như trí khôn vận động, âm nhạc, tư duy hướng nội… rất ít khi được quan tâm.

Vì vậy, thầy cô, cha mẹ, xã hội nên tôn trọng sự phát triển của con em mình, đừng đánh cắp quyền được sai và tuổi thơ của họ.

“Một bi kịch đáng buồn là học chẳng biết mình là ai và cứ sống cuộc đời lặng lẽ như một cái bóng cạnh ánh hào quang của người khác. Tình trạng thất nghiệp, tệ nạn xã hội, các vấn đề nan giải đều từ đó mà ra. Bởi một khi người ta không xác định được đích đến thì rất dễ lạc đường”, học sinh Ngô Thị Ninh viết.

Lê Phương Thảo, học sinh lớp 11D1, trường THPT Lý Nhân, Hà Nam mong muốn giáo dục Việt Nam sẽ tiếp cận nhiều hơn với quốc tế, trong đó có có Mỹ.

Học sinh này viết: “Tôi mong ngài sẽ có tiếng nói giúp học sinh được sống đúng với khả năng sáng tạo, mong muốn của bản thân".

Thảo mong muốn, những thay đổi đúng đắn trong giáo dục sẽ đưa ra những kết quả ngọt ngào. Bởi, giáo dục là cái nôi nâng đỡ cho cả xã hội.

Ngô Thúy Hằng, học sinh lớp 11A6, trường THPT Thanh Oai B, Hà Nội suy ngẫm: "Mỗi chúng ta cần làm một cuộc cải cách trong mỗi bản thân mình, phải nhận thức dù khó khăn đến đâu vẫn luôn có thể thành công. Có như vậy, người trẻ Việt mới có ước mơ, hoài bão để thay đổi chính cuộc sống của mình".

Băn khoăn về biến đổi khí hậu

Ngoài giáo dục, vấn đề về xâm ngập mặn, biến đổi khí hậu cũng được nhiều học sinh quan tâm. 

Bạn Phan Thị Hiền, học sinh trường THPT chuyên Đại Học Vinh mong muốn Tổng thống Obama sẽ tư vấn để Việt Nam có nhiều hơn chiến dịch bảo vệ môi trường, thay đổi thái độ trước nguy cơ ô nhiễm. Việt Nam phải bắt tay với bè bạn thế giới để xây dựng một hành tinh xanh.

"Nếu mọi người không thay đổi cách xử lý rác thải, thay đổi những thói quen dùng những đồ vật có hại cho môi trường thì không biết rồi thế hệ mai sau sẽ phải gánh chịu những hậu quả như thế nào nữa", học sinh này đặt câu hỏi.

Đề thi NLXH có hình

15/05/2016 12:54 GMT+7

• 
• 
• 
• 

TTO - “Khi nhìn những hình ảnh minh họa trong đề về hai con cá đang “bàn luận” với nhau về thông tin 41 loài cá đang có nguy cơ tuyệt chủng vì thay đổi môi trường sống, em đã liên tưởng ngay tới những khó khăn của ngư dân”.

Đề thi môn ngữ văn dành cho khối 8 tại vòng chung kết “Giải Lê Quý Đôn trên báoKhăn Quàng Đỏ” lần thứ 17 - Ảnh: Hải Quân

Đó là chia sẻ của em Trần Ngọc Anh Thư, học sinh lớp 8 Trường THCS Hậu Giang (Q.6, TP.HCM) về đề thi môn ngữ văn dành cho khối 8 tại vòng chung kết “Giải Lê Quý Đôn trên báo Khăn Quàng Đỏ” lần thứ 17 - năm học 2015-2016.

Đề gồm hai hình ảnh minh họa là một tranh biếm họa về thông tin 41 loài cá có nguy cơ tuyệt chủng vì thay đổi môi trường sống của họa sĩ Sa Tế và một hình ảnh cây rừng bị cưa đổ đè chết muông thú, kèm theo nội dung:

Chỉ cần chặt một cây rừng, hủy hoại một con suối, làm ô nhiễm một mảnh đất cũng đủ khiến muôn loài thú bị ảnh hưởng, bao người dân gặp hiểm họa, tai ương còn tiếp diễn mãi về sau.

Vấn đề trên gợi cho em suy nghĩ gì? Hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ của em.

Nhận xét về đề thi này, em Lê Anh Khoa, học sinh lớp 8 Trường THCS Trường Chinh (Q.Tân Bình) nói: “Đề thi rất sát với thực tế. Qua thông tin theo dõi trên báo đài, em được biết đây là một vấn đề rất nóng.

Em Nguyễn Thị Mỹ Phương, Trường THCS Hậu Giang (Q.6), cũng bày tỏ: “Trong bài làm của mình, em nêu rõ vấn đề ô nhiễm môi trường sống đang ngày càng nghiêm trọng.

Với tư cách là một học sinh, em mong mọi người sẽ cùng nhau nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, thu gom rác thải, trồng cây gây rừng và tuyệt đối không xả rác xuống biển, giảm thiểu tối đa những nguy hại như tràn dầu, hủy hoại môi trường sống của các loài sinh vật…”.

Bên cạnh đó, em Trần Phước Huy Khang, học sinh lớp 8 Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, cho rằng:

“Đề thi rất hay, mang tính thời sự cao nhưng cũng tương đối khó. Khó đối với em, bởi vì bản thân em dù biết đến vấn đề này nhưng chưa phải biết diễn đạt thế nào cho đủ ý mình mong muốn. Em cần hiểu rõ hơn những thông tin liên quan đến hiện tượng cá tuyệt chủng”.

“Đề thi phù hợp với lực học của học sinh lớp 8. Thứ nhất, đề thi theo kịp tình hình thời sự. Thứ hai, đề thi có tính mở, hướng cho học sinh nên bắt đầu ngay từ những việc làm nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn về bảo vệ môi trường, vì cuộc sống trở nên tươi đẹp hơn” - cô Phạm Việt Hương, giáo viên môn ngữ văn Trường THCS Minh Đức (Q.1), chia sẻ. 

Cô Võ Thùy Linh, chuyên viên phụ trách chuyên môn cấp THCS – cán bộ mạng lưới môn ngữ văn của Phòng GD-ĐT quận 3, nhận định:

“Đề thi không quá khó, quen thuộc và mang tính thiết thực với học sinh. Ngoài ra, những hình ảnh về cá và đoạn văn gợi ý sẽ giúp học sinh dễ nhận diện và suy nghĩ về vấn đề môi trường, nhất là những gì xảy ra trong thời gian qua”.

Bên cạnh đề thi trên, vòng chung kết lần này còn có đề thi với những hình ảnh minh họa về ổ bánh mì miễn phí, thùng nước đá miễn phí, bơm vá xe miễn phí và quần áo từ thiện miễn phí dành cho người nghèo trên các ngả đường ở TP.HCM được nhiều thí sinh khá tâm đắc.

“Em rất thích đề thi như thế này bởi những hình ảnh rất thực tế, giản dị. Thông qua đó, em có dịp được nêu lên niềm tự hào, tôn trọng về những phẩm chất của người Sài Gòn hiền lành, nghĩa tình và sống vì mọi người” - em Bùi Nữ Thục Nhi, học sinh lớp 8 Trường THCS Phan Tây Hồ, bày tỏ.

Cuộc thi do Sở GD-ĐT TP.HCM và báo Khăn Quàng Đỏ phối hợp tổ chức hằng năm dành cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 9, nhằm giúp các em hệ thống và vận dụng kiến thức trong chương trình học.

Đề thi môn ngữ văn dành cho khối lớp 7 có những hình ảnh minh họa để học sinh suy nghĩ về “Những tấm lòng trên mọi ngả đường” - Ảnh: Hải Quân

Từ chuyện xúc phạm giáo viên trên facebook:

 Cần 'uốn lưỡi' 70 lần trước khi viết

04/11/2015 08:29

Tin tức

0

Bình luận

Fanpage Thanh Niên

Tôi Viết

(TNO) Trước thực tế ngày càng nhiều trường hợp bị đuổi học chỉ vì vạ miệng trên mạng xã hội, Thanh Niên Online đã có cuộc trò chuyện với thạc sĩ tâm lý Đào Lê Hòa An, Ủy viên Hội tâm lý học xã hội Việt Nam, xoay quanh vấn đề sử dụng mạng xã hội.

Thạc sĩ tâm lý Đào Lê Hòa An

Trao cho học sinh cơ hội để sửa chữa sai lầm 

* Chào thạc sĩ Hòa An, mới đây một học sinh Trường THPT Lê Lợi (Hà Nội) đã bị ban giám hiệu nhà trường ra Quyết định kỷ luật buộc thôi học 10 ngày vì xúc phạm giáo viên trên Facebook. Theo ông, quyết định kỷ luật này có hợp tình, hợp lý không?

- Tôi cho rằng cách xử lý như vậy là không đúng. Bởi nhà trường đẩy học sinh ra khỏi môi trường giáo dục như thế là chứng minh sự bất lực. Đây không phải là quyết định phù hợp. Không thể lấy hành vi ứng xử giao tiếp trên mạng xã hội để khiến học sinh đó bị ảnh hưởng đến kết quả và quá trình học tập. Rồi chẳng may kết quả học tập của học sinh kém hơn, yếu đi thì ai chịu trách nhiệm.

* Vậy theo ông, quyết định như thế nào mới là phù hợp?

- Cần phải đánh giá bản chất bên trong của sự việc. Bằng cách trò chuyện với học sinh, để học sinh tự nhận thức được hành vi ấy là sai, là không chuẩn mực, và nhận lỗi. Hãy để học sinh đó tự đề xuất biện pháp tự khắc phục, sửa đổi. Trao cho học sinh cơ hội để sửa chữa sai lầm. Cần tìm hiểu nguyên nhân đa chiều, lý do vì sao học sinh ấy lại bức xúc và đăng tải status ấy… Tìm hết mọi nguyên nhân dẫn đến sự việc và giải quyết từ gốc của nguyên nhân.

Mạng ảo nhưng hậu quả thật

* Trường hợp này không ngoại lệ, đã từng có nhiều người bị đuổi học, mất việc chỉ vì mạng xã hội, đặc biệt là Facebook. Theo ông lý do vì sao?

- Là do một bộ phận dân mạng, trong đó có nhiều thành phần, từ học sinh sinh viên đến cả những người đi làm, đã trưởng thành… đã thể hiện bản thân một cách quá đà, thể hiện quá lố về bản thân. Họ chưa có những kỹ năng cần thiết để kiềm chế cảm xúc, chưa biết về nghệ thuật sử dụng mạng xã hội. Sử dụng mạng xã hội cần phải có nghệ thuật, đó xem như là kỹ năng để xây dựng được hình ảnh cá nhân ấn tượng.

* Vậy để sử dụng mạng xã hội thì cần những kỹ năng nào?

- Đừng nghĩ là mạng ảo thì muốn làm gì thì làm, muốn sử dụng sao cũng được. Nên nhớ mạng ảo nhưng hậu quả thật. Phải có những kỹ năng xây dựng hình ảnh trên mạng xã hội để thể hiện hình ảnh bản thân ấn tượng, nổi bật đối với hàng triệu người trên mạng xã hội. Đó là lập tức loại bỏ những “điểm trừ” thường mắc phải như: Tham gia những hội hoặc nhóm có nội dung không lành mạnh. Đồng thời phát huy thêm những “điểm cộng”, đặc biệt là hình ảnh, thông tin về việc tham gia các hoạt động xã hội, tình nguyện vì cộng đồng.

Trường THPT Lê Lợi vừa đưa ra quyết định kỷ luật học sinh vì xúc phạm giáo viên trên Facebook

Đừng có cái gì cũng đăng, buồn vui khổ cực gì cũng đăng. Đừng để trang cá nhân ảm đạm bằng những trạng thái u sầu mà biết cách kiểm soát và quản lý cảm xúc chứ đừng quá vô tư thể hiện cảm xúc tiêu cực nhất thời. Ấn like có chọn lọc. Bình luận có duyên, có văn hóa. Đăng ảnh tạo được cảm xúc với người xem, chuyển tải những thông điệp hay trong cuộc sống. Không đánh dấu người khác vào những ứng dụng vô bổ…

Cần hiểu một nguyên tắc là “khen tập thế nhưng chê cá nhân”. Có nghĩa là khi muốn chê ai, muốn góp ý ai đó, thay vì viết bài công khai, thì hãy nhẹ nhàng nhắn tin riêng, hoặc gọi điện thoại, trò chuyện trực tiếp. Chứ không nên đăng đàn nói quá thẳng thắn như thế, vì đôi khi status ấy được viết trong trạng thái quá bức xúc, quá tức giận và bộc phát, viết và không nghĩ. Chưa kể bài viết ấy khi đăng lên mạng xã hội, rất dễ bị phát tán, lan truyền nhanh theo cấp số nhân. Nếu như một khi bản thân người bức xúc suy nghĩ cặn kẽ lại, họ sẽ xóa, nhưng vẫn còn hiện trên vô số trang khác. Hãy thật cẩn trọng khi viết điều gì đó trên Facebook. Càng cẩn trọng thì sẽ xây dựng hình ảnh cá nhân tốt hơn trong mắt người khác. Hãy thể hiện là người văn minh, lịch sử, khả năng quản lý cảm xúc tốt.

Cần nói thêm là một lời nói hay hành động ở đời thật chỉ vài người nghe thấy, nhưng trên mạng xã hội có thể khiến hàng triệu người biết đến. Vậy nên phải thật sự cẩn trọng khi bước chân vào mạng xã hội.

Chia sẻ tin đồn chỉ khiến bẩn tay

* Ông chỉ ra nhiều nguyên tắc như thế, phải chăng là ông đã nhìn thấy trong thực tế, vẫn còn có những thành viên mắc những sai lầm khi tham gia mạng xã hội?

- Đúng. Rất là nhiều. Người thì “bơm” bản thân quá đà. Người thì hay văng tục một cách vô tư, rồi nói xấu bôi nhọ người khác, đăng tải những đoạn video, status đả kích, xúc phạm đối phương. Rồi có người vì bị đả kích đã trả đũa, tranh cãi và tạo ra những cuộc tranh cãi không có hồi kết trên mạng xã hội. Và cả thực trạng tung tin đồn nhảm nhí nhan nhản trên mạng… Tất cả những điều đó là không nên, là một dân mạng văn hóa thì không nên vướng vào những sai lầm đáng tiếc ấy, vì chỉ thể hiện một nền tảng văn hóa yếu kém của cá nhân…

* Ông vừa nhắc đến thực trạng tung tin đồn trên mạng, ông có thể hiến kế cách để thực trạng này không còn tồn tại?

- Tung tin đồn, bếu rếu, bôi nhọ… sẽ khiến người khác bị ảnh hưởng đến danh dự, khiến cuộc sống của họ điêu đứng. Tôi mong những ai đã từng hoặc đang có ý định tung tin đồn hãy dừng lại. Đây là hành vi vô văn hóa và vi phạm pháp luật.

Với dân mạng, hãy thay đổi thói quen “tin sái cổ” vào bất kỳ thông tin nào trên mạng xã hội. Hãy biết kiểm chứng thông tin. Hãy yêu thích (like), bình luận (comment), chia sẻ (share) một cách có văn hóa. Nói không với những bài viết không đúng sự thật. Người ta tạo ra tin đồn, hành vi này làm bẩn tay. Nhưng chia sẻ tin đồn ấy, hưởng ứng tin đồn ấy cũng khiến bẩn tay không kém.

Nên xây dựng văn hóa xin lỗi trên mạng xã hội

* Lỡ một ai đó viết bài chỉ trích người khác và đăng lên mạng xã hội, sau đó họ cảm thấy sai lầm. Trong trường hợp này cần làm gì, thưa ông?

- Tự mỗi người nên xây dựng văn hóa xin lỗi trên mạng xã hội. Sai là phải sửa, phải viết bài đính chính và xin lỗi nạn nhân một cách chân thật và khách quan, để người khác thấu hiểu sự thật của sự việc không phải như từng nói.

* Còn những người bị người khác xúc phạm trên mạng xã hội, họ nên xử lý tình huống ấy như thế nào?

- Không nên vào bình luận hay viết bài đả kích trả thù mà hãy bình tĩnh. Nếu như câu chuyện không quá to tát, sự việc ấy không ảnh hưởng nhiều đến bản thân thì không nên đôi co, cãi lại, mà hãy im lặng. Nếu việc ảnh hưởng, gây xáo trộn cuộc sống, hãy liên hệ người (hoặc tài khoản) xúc phạm mình, yêu cầu gỡ bỏ và đính chính thông tin. Và trong trường hợp bản thân bị xúc phạm nặng nề, hãy nhờ các cơ quan chức năng can thiệp.

* Có ý kiến bảo chính mạng xã hội là nguyên nhân dẫn đến câu chuyện đau lòng, những tình cảnh dở khóc dở cười vì mất việc, đuổi học. Theo ông nhận định này có đúng?

- Mạng xã hội là công cụ để kết nối, giao tiếp… Mạng xã hội không hề có lỗi mà lỗi là do người sử dụng. Cái câu “uốn lưỡi 7 lần trước khi nói” luôn đúng. Và đối với mạng xã hội thì tôi khuyên cần “uốn lưỡi 70 lần trước khi viết gì, đăng gì”.

* Cảm ơn ông vì cuộc trò chuyện này!

Xuân Phương
(thực hiện)

>> Buộc thôi học vì xúc phạm giáo viên trên facebook: Ghi học bạ là 'hơi nặng'
>> Buộc thôi học 10 ngày một học sinh xúc phạm giáo viên trên facebook
>> Con bị đuổi học vì mẹ lên Facebook chê đồng phục của trường?

25 câu nói truyền cảm hứng bạn nên biết

Những câu nói về lòng dũng cảm, sự kiên trì và khao khát theo đuổi ước mơ luôn khiến bạn cảm thấy có động lực học tập, làm việc hơn. Cùng học tiếng Anh với những câu nói ý nghĩa dưới đây.

• 50 sự thật thú vị về Vương quốc Anh  /  Những câu nói lay động trong bộ phim Three idiots

Bạn không cưới một người mình có thể sống cùng - bạn nên cưới người mình không thể sống thiếu được.

Một cái đầu đầy ắp nỗi sợ hãi không còn chỗ trống cho ước mơ.

Bảy lần ngã, tám lần đứng dậy.

Trở nên ưu tú. Không ai có thể ngó lơ bạn.

Tôi muốn truyền cảm hứng cho người khác. Tôi muốn người khác nhìn vào tôi và nói rằng: "Nhờ có anh, tôi đã không từ bỏ".

Đề văn về hiện tượng đời sống

TT - Cuốn Tuyển tập 90 đề thi thử THPT quốc gia môn ngữ văn sẽ ra mắt vào ngày 6-6 nhưng nó đã gây sốt trên nhiều diễn đàn mạng xã hội bởi những đề thi hấp dẫn trong cuốn tuyển tập này.

Trích dẫn một số câu trong các đề thi Tuyển tập 90 đề thi thử THPT quốc gia môn ngữ văn - tập 2

* “Người mình cũng ít công nhận tài năng của nhau. Không chịu thừa nhận trên đời có những con người tạo hóa cho họ khả năng hơn, và dĩ nhiên họ sẽ thành công hơn. Nhà văn châu Á ít ai đọc tác phẩm của người khác, chỉ say sưa đọc đi đọc lại văn mình. Nhà báo hay vài người biết viết lách cũng vậy, không ai đọc ai nên đề tài viết ngày càng teo tóp, bó hẹp, tư tưởng càng ngày càng bảo thủ. Nếu có thì ráng moi móc chê bai nhau cho được, dù chỉ là một lỗi nhỏ xíu”.

(Tony Buổi sáng - nguồn https://www.facebook.com/TonyBuoiSang)

Bằng một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ), anh (chị) hãy trình bày suy nghĩ về căn bệnh đố kỵ được đề cập đến trong đoạn trích trên.

----------------------------------------------------

* Trong đoạn kết của bộ phim Fast and furious 7 (Quá nhanh, quá nguy hiểm), sau khi cùng nhau trải qua hàng loạt khó khăn để bảo vệ gia đình của mình, nhân vật Dom đã nói với người anh em của mình rằng: Cho dù cậu có ở đâu, cách hàng dặm xa hay là nửa vòng Trái đất, cậu sẽ mãi ở trong tim chúng tôi và chúng tôi sẽ mãi là gia đình của cậu.

Từ câu nói trên, anh (chị) hãy viết một bài văn nghị luận ngắn (khoảng 600 chữ), trình bày suy nghĩ về vai trò của tình cảm gia đình đối với đời sống mỗi con người.

-------------------------------

* Có một cậu bé đang chơi ở đống cát trước sân. Khi đào một đường hầm trong đống cát, cậu bé đụng phải một tảng đá lớn. Cậu bé liền tìm cách đẩy nó ra khỏi đống cát.

Cậu bé dùng đủ mọi cách, cố hết sức lực nhưng rốt cuộc vẫn không thể đẩy được tảng đá ra khỏi đống cát. Đã vậy bàn tay cậu còn bị trầy xước, rướm máu. Cậu bật khóc rấm rứt trong thất vọng.

Người bố ngồi trong nhà lặng lẽ theo dõi mọi chuyện. Và khi cậu bé bật khóc, người bố bước tới: “Con trai, tại sao con không dùng hết sức mạnh của mình?”.

Cậu bé thổn thức đáp: “Có mà! Con đã dùng hết sức rồi mà bố!”.

“Không, con trai - người bố nhẹ nhàng nói - con đã không dùng đến tất cả sức mạnh của con. Con đã không nhờ bố giúp”.

Nói rồi người bố cúi xuống bới tảng đá ra, nhấc lên và vứt đi chỗ khác.

(Theo báo Tuổi Trẻ - Bùi Xuân Lộc phỏng dịch từ Faith to Move Mountains).

Suy nghĩ của anh/chị về bài học rút ra từ câu chuyện trên.

Góc nhìn và sự thật

VẾT ĐEN TRÊN TỜ GIẤY TRẮNG

Chuyện xảy ra tại một trường trung học.

-       Thầy giáo giơ cao một tờ giấy trắng, trên đó có một vết mực đen và đặt câu hỏi với học sinh:
- Các em có thấy gì không?

Cả phòng học vang lên câu trả lời:

- Đó là một vết mực đen.

Thầy giáo nhận xét:

-       Các em không trả lời sai. Nhưng không ai nhận ra đây là một tờ giấy trắng ư?

Và thầy kết luận:

-       Con người thường chú tâm đến những lỗi lầm nhỏ nhặt của người khác mà quên đi những phẩm chất tốt đẹp của họ. Khi đánh giá một sự việc hay một con người, thầy mong các em đừng quá chú trọng vào vết đen mà hãy nhìn ra tờ giấy trắng với nhiều khoảng sạch mà ta có thể viết lên đó những điều có ích cho đời. Đáng gì một chấm đen, một vệt đen mà bỏ đi cả trang giấy trắng quý giá.

Trong số các học sinh ngồi trong lớp có một cậu bé tên là Cô-phi. Cậu bé Cô-phi năm nào nay chính là Cô-phi An-nan, người đã trở thành tổng thư ký Liên hiệp quốc và là một sứ giả thiện chí trong các cuộc đàm phán, một nhà hòa giải nổi tiếng thế giới từng được trao tặng giải Noben Hòa bình. Khi được hỏi về bí quyết dẫn đến những thành công trong cuộc sống và trong sự nghiệp chính trị, Kôphi Anan đều kể lại câu chuyện vết mực đen trên tờ giấy trắng.

( Bức thư của người thầy – NXB Văn hóa thông tin 2005).

Suy nghĩ của anh ( chị ) về câu chuyện trên.

Câu 2. ( 12 điểm )

Người đọc thơ muốn rằng thơ phải xuất phát từ thực tại, từ đời sống, nhưng phải đi qua một tâm hồn, một trí tuệ và khi đi qua như vậy, tâm hồn, trí tuệ phải in dấu vào đó thật sâu sắc, càng cá thể càng độc đáo, càng hay.

(Xuân Diệu)

Bằng việc phân tích một số bài thơ mới đã học trong chương trình Ngữ văn 11, anh ( chị ) hãy bình luận ý kiến trên.

-------------------------------------Hết-------------------------------------

Họ và tên thí sinh:……………………..………..Số báo danh:…………………..

Giám thị coi thi không giải thích gì thêm.

-----------------------------

Câu 1. ( 8 điểm )

i.                    YÊU CẦU VỀ KĨ NĂNG

Học sinh biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội có bố cục rõ ràng, chặt chẽ, mạch lạc; vận dụng linh hoạt các thao tác lập luận đã học; diễn đạt sáng tạo, biểu cảm và thuyết phục. Không mắc lỗi về chính tả, từ ngữ, ngữ pháp.

ii.                 YÊU CẦU VỀ KIẾN THỨC

Học sinh có thể trình bày theo các cách khác nhau. Tuy nhiên cần thể hiện được nội dung cơ bản sau:

-            Ý nghĩa của câu chuyện mang đến một bài học về cách nhìn nhận, đánh giá sự việc và con người trong cuộc sống. Thực tế hiếm có sự việc và con người hoàn hảo. Điều quan trọng là khi nhìn nhận về một sự việc hoặc một con người, chúng ta biết bỏ qua những hạn chế ấy để nhận ra những điều tốt đẹp đáng trân trọng khác.

-            Đây là một bài học quý giá vì trong đời sống con người sẽ có nhược điểm hoặc đã từng mắc lỗi lầm. Đó là những điều rất dễ nhận thấy và ta thường chỉ nhìn vào những điều dễ thấy ấy để kỳ thị và coi thường họ, bỏ qua họ trong cuộc đời. Đường đời không phải lúc nào cũng trải đầy hoa hồng và nhiều khi cuộc sống đặt trước mắt ta nhiều khó khăn thử thách, thậm chí là thất bại, mất mát khiến ta dễ chán nản, tuyệt vọng, buông xuôi. Hai cách ứng xử trên đều sai lầm.

-            Chúng ta cần có một thái độ sống tích cực, cần có một tấm lòng bao dung, vị tha, cần có một cái nhìn giầu tính nhân văn khi nhìn nhận về sự việc hoặc con người xung quanh ta để đánh giá một cách đúng đắn nhất.

-            Chúng ta không thể làm những vết đen đã có biến mất hoàn toàn nhưng có thể giúp tờ giấy trắng trở nên có ý nghĩa, khi đó vết đen sẽ phai mờ và không ai còn để ý đến nó nữa.

Biểu điểm:

-            Điểm 7-8: Đáp ứng tốt các yêu cầu về kỹ năng và kiến thức. Khuyến khích những ý kiến sắc sảo, những cách lập luận sáng tạo, thuyết phục, tạo ấn tượng riêng.

-            Điểm 5-6: Đáp ứng được cơ bản các yêu cầu về kỹ năng và kiến thức, còn yếu về lập luận.

-            Điểm 3-4: Đáp ứng ở mức độ trung bình các yêu cầu về kỹ năng và kiến thức, lập luận yếu, còn lúng túng trong việc trình bày ý kiến cá nhân.

-            Điểm 1-2: Chưa hiểu rõ nội dung yêu cầu của đề, trình bày quá sơ sài.

Câu 2. ( 12 điểm )

I. YÊU CẦU VỀ KĨ NĂNG

-            Học sinh biết kết hợp các thao tác lập luận để làm bài văn nghị luận tổng hợp về một vấn đề văn học.

-            Bài viết có bố cục hợp lý, lập luận chặt chẽ, diễn đạt biểu cảm, lựa chọn và phân tích được các dẫn chứng tiêu biểu để làm sáng tỏ nội dung chính mà đề yêu cầu.

-            Không mắc lỗi về chính tả, từ ngữ, ngữ pháp.

II. YÊU CẦU VỀ KIẾN THỨC

Học sinh có thể trình bày theo các cách khác nhau. Tuy nhiên cần thể hiện được nội dung cơ bản sau:

1.      Giải thích

Ý kiến của Xuân Diệu đã nêu lên một cách khái quát những yêu cầu cơ bản của người đọc thơ đối với thơ ca.

-            Nguồn gốc của thơ ca: thơ phải xuất phát từ thực tại.

Thơ được sinh ra từ trong hiện thực cuộc đời, cái đẹp trong thơ phải mang dấu ấn của cái đẹp trong sự thật đời sống.

-            Nội dung của thơ ca phải thể hiện một tâm hồn, một trí tuệ.

Thơ ca phải thể hiện được tình cảm và tư tưởng của thi nhân để rồi đưa tình cảm, tư tưởng đó đến với mỗi người đọc. Thơ ca chính là tiếng nói của một cái tôi cá nhân với cuộc đời.

-            Nghệ thuật sáng tạo thơ ca càng cá thể, càng độc đáo càng hay.

Thơ ca phải mang dấu ấn sáng tạo và thể hiện phong cách nghệ thuật riêng biệt của thi nhân.

Tóm lại, đối với Xuân Diệu, một tác phẩm thơ cần bắt nguồn từ hiện thực cuộc sống, thể hiện những tìm tòi, sáng tạo mới mẻ, độc đáo cả về nội dung tư tưởng lẫn hình thức nghệ thuật để đem lại giá trị thẩm mỹ.

2.      Chứng minh và bình luận

-            Cuộc sống là điểm xuất phát ( là đề tài vô tận, gợi nhiều cảm xúc phong phú … ), là đối tượng khám phá chủ yếu và cũng là cái đích cuối cùng của thơ ca nghệ thuật. Thơ ca nghệ thuật luôn vận động và phát triển trong sự ràng buộc tự nhiên với đời sống xã hội. Những giá trị nghệ thuật chân chính xưa nay đều là những sáng tác bắt rễ sâu xa trong mảnh đất thực tế của thời đại mình. Thơ ca chỉ có ý nghĩa thẩm mỹ, chỉ chinh phục trái tim người đọc khi thể hiện những vấn đề, những cảm xúc mà con người hằng quan tâm, trăn trở. Nếu thơ ca không bắt nguồn từ hiện thực, xa rời cuộc đời, thoát ly thực tại, thơ ca sẽ không thể đến với người đọc, không thể tồn tại trong cuộc đời, khi ấy thơ ca đã tự đánh mất chức năng cao quý nghệ thuật vị nhân sinh của mình.

-            Vẻ đẹp của thơ ca trước hết thể hiện ở những tư tưởng, tình cảm mà tác phẩm hàm chứa. Không có chất liệu đời sống thì không làm nên nội dung và giá trị của tác phẩm. Nhưng  sự việc đời sống mà không âm vang vào tâm hồn, không lay động sâu xa cảm xúc của người nghệ sỹ thì không thể hóa thân thành cái đẹp của nghệ thuật. Chính vì vậy cần thấy rằng thơ ca là cuộc đời nhưng đó không phải là sự sao chép máy móc mà phải được cảm nhận và thanh lọc qua tâm hồn, trí tuệ của thi nhân để thành thơ. Thơ ca là hình ảnh của đời sống tươi nguyên được tái hiện qua lăng kính tình cảm của người nghệ sỹ. Vì vậy nếu thơ không có tư tưởng, tình cảm thì đó chỉ là những lời sáo rỗng, nhạt nhẽo, vô vị, tầm thường, chỉ là trò làm xiếc ngôn từ vụng về chẳng thể đánh lừa được người đọc.

-            Vẻ đẹp của thơ ca còn cần được đánh giá ở hình thức thể hiện. Bản chất của nghệ thuật là sáng tạo. Vì vậy, thơ ca cũng đòi hỏi nhà thơ phải in dấu tâm hồn, trí tuệ mình vào đó thật sâu sắc, càng cá thể càng độc đáo, càng hay. Nhờ khả năng sáng tạo tuyệt vời mà các thi nhân luôn tìm ra những cách nói mới về những điều đã cũ. Nếu không có sáng tạo, không có phong cách riêng thì tác phẩm và tác giả đó sẽ không thể tồn tại trong văn chương. Những sáng tạo về hình thức biểu hiện rất phong phú qua thể loại, cấu tứ tác phẩm, ngôn ngữ thơ, hình ảnh thơ…

( Học sinh biết vận dụng, phân tích một số bài thơ mới tiêu biểu trong chương trình Ngữ văn 11 để chứng minh và bình luận về ý kiến của Xuân Diệu. )

3.      Đánh giá, nâng cao

-            Ý kiến của Xuân Diệu đã thể hiện tiêu chuẩn để đánh giá một thi phẩm đích thực và giúp ta hiểu rõ hơn về ý nghĩa to lớn của thơ ca đối với cuộc sống con người.

-            Đây cũng là một quan điểm sáng tác định hướng cho mọi nhà thơ: thơ phải từ cuộc đời, hướng về cuộc đời, vẻ đẹp của một tác phẩm văn học phải kết hợp hài hòa cả nội dung và hình thức. Từ đó giúp nhà thơ có ý thức và trách nhiệm hơn trong quá trình sáng tạo thơ ca.

Biểu điểm:

-            Điểm 11-12: Đáp ứng tốt các yêu cầu về kỹ năng và kiến thức. Khuyến khích những bài viết sắc sảo, sáng tạo, thuyết phục, tạo ấn tượng riêng.

-            Điểm 9-10: Đáp ứng được cơ bản các yêu cầu về kỹ năng và kiến thức.

-            Điểm 7-8: Đáp ứng ở mức độ trung bình các yêu cầu về kỹ năng và kiến thức, còn lúng túng trong việc trình bày ý kiến cá nhân.

-            Điểm 5-6: Giải thích được ý kiến xong còn lúng túng trong việc phân tích, chứng minh.

-            Điểm 3-4: Chưa hiểu rõ nội dung yêu cầu của đề, phân tích, chứng minh còn yếu kém.

-            Điểm 1-2: Không hiểu đề, trình bày quá sơ sài.

------------------------------------Hết-------------------------------------