Nhịp sống thời đại

“Nhắn tin đang làm bạn ngu đi!"

TTCT - Dưới nhan đề này, bài viết trên tuần san Newsweek số đề ra ngày 19-9 đề cập tình trạng mù... đọc sách, phổ biến (không chỉ) trong giới trẻ Mỹ hiện nay.

Ảnh: Newsweek

Tin tốt là giới thiếu niên hiện nay là những người đọc khát khao và những người viết mắn đẻ. Tin xấu là những gì họ đọc và viết chính là tin nhắn.

Bạn có đọc cho mình?

Theo một nghiên cứu do Nielsen thực hiện năm ngoái, giới trẻ Mỹ tuổi từ 13-17 gửi và nhận trung bình 3.339 tin nhắn mỗi tháng. Nữ thiếu niên gửi và nhận nhiều hơn, trên 4.000 tin nhắn. Đây là một xu hướng khó quên. Đưa một nhóm trẻ đi xem bảy kỳ quan thế giới, chúng cũng sẽ nhắn tin suốt dọc đường. Chỉ cho một thiếu niên xem bức Adoration of the Magi của Botticelli (danh họa người Ý thời kỳ tiền Phục hưng - TTCT), em có thể liếc qua đến khi một tín hiệu tin nhắn SMS tút lên. Vài giây trước khi Trái đất bị một thiên thạch khổng lồ va phải hay bị chôn vùi bởi một cơn siêu sóng thần, hàng triệu ngón tay của bạn trẻ sẽ gõ những từ ngu ngốc cuối cùng của chủng loài người cho chính mình: Hẹn gặp lại, ồ không!

“Những đứa trẻ không chịu đọc đang bị cắt đứt khỏi nền văn minh của tổ tiên họ”

Ngay giờ đây, trước khi bị cáo buộc là ném đá vào ngôi nhà kiếng, hãy để tôi thú nhận. Tôi cũng gửi khoảng 50 email mỗi ngày và nhận khoảng 200 cái. Nhưng có một cái khác, đó là tôi cũng đọc sách. Đó là một thói quen cổ lỗ tôi đã nhặt được từ khi là con nít, vào những ngày trước khi điện thoại di động bắt đầu làm tổ, gáy cúc cu trong lòng bàn tay của giới thiếu niên.

Một nửa giới thiếu niên hiện nay không đọc sách - trừ khi họ bị buộc phải đọc. Theo một khảo sát gần đây của Quỹ hiến tặng nghệ thuật quốc gia (NEA), tỉ lệ người Mỹ tuổi từ 18-24 đọc sách không do trường học hay chỗ làm yêu cầu là khoảng 50,7%, mức thấp nhất đối với bất kỳ nhóm trưởng thành nào dưới 75 tuổi và giảm nhiều so với tỉ lệ 59% của 20 năm trước.

Trở lại năm 2004, lần cuối NEA khảo sát về thói quen đọc này ở giới trẻ, chưa tới 1/3 giới trẻ đọc mỗi ngày vì niềm vui thích của mình. Đặc biệt, điều làm tôi như một giáo sư phải khủng khiếp là sự kiện 2/3 sinh viên đại học đọc cho mình chưa tới một giờ/tuần. 1/3 không đọc gì để thưởng thức cho mình cả.

Hãy tạo cho mình Trại Sách

Tại sao phải nói điều này? Vì hai nguyên nhân. Đầu tiên, người Mỹ đang tụt lại phía sau những xã hội học thức hơn. Theo kết quả mới đây do chương trình đánh giá học sinh quốc tế của Tổ chức Hợp tác và phát triển châu Âu khảo sát, khoảng cách trong khả năng đọc giữa những thiếu niên tuổi 15 ở Thượng Hải của Trung Quốc với đồng lứa mình ở Mỹ hiện bằng với khoảng cách giữa những người Mỹ 15 tuổi với đồng lứa của họ ở Serbia hay Chile. Nhưng nguyên nhân quan trọng hơn là những đứa trẻ không chịu đọc đang bị cắt đứt khỏi nền văn minh của tổ tiên họ.

Thử nhìn một vòng lên các kệ sách của bạn. Bạn có tất cả - hay ít ra là có cuốn nào - của các sách trong chương trình học chủ chốt của Đại học Columbia chưa? Nó chưa hẳn là hoàn hảo, nhưng cũng là một danh sách tốt của một nguyên tắc chung về nền văn minh phương Tây mà tôi được biết. Hãy lấy 11 quyển sách trong chương trình của học kỳ mùa xuân 2012: (1) sử thi Aeneid của Virgil; (2) sử thi Metamorphoses của Ovid; (3) Lời thú tội của Saint Augustine; (4) Thần khúc của Dante; (5) các tiểu luận của Montaigne; (6) Vua Lear của Shakespeare; (7) Don Quixote của Cervantes; (8) Faust của Goethe; (9) Kiêu hãnh và định kiến của Austen; (10) Tội ác và trừng phạt của Dostoevsky; (11) Tới ngọn hải đăng của Woolf.

Bước một: Đăng ký những quyển bạn chưa có (và nhớ lấy cả Chiến tranh và hòa bình - Lev Tolstoy, Great Expectations - Charles Dickens và Moby Dick của Herman Melville sẵn khi bạn đang ở đó).

Bước hai: Khi kỳ nghỉ tới, hãy bảo với các bạn bè của bạn rằng bạn mang chúng theo trong buổi liên hoan hay đến nơi cắm trại. Họ sẽ chẳng phản đối đâu.

Bước ba: Đến một chốn xa yên tĩnh nơi không nhận được điện thoại di động hay những thứ tương tự.

Bước bốn: Hãy tiết lộ rằng trên thực tế đây là một buổi liên hoan đọc và rằng hai tuần tới đọc là tất cả những gì bạn đề nghị, ngoại trừ ăn, ngủ và nói chuyện về sách.

Chào mừng bạn đến với trại sách, các bạn trẻ!

NIAL FERGUSON (*)

MINH THƯ chuyển ngữ

__________

(*): Nial Ferguson, giáo sư sử tại Đại học Harvard và là giáo sư quản trị kinh doanh tại Trường doanh thương Harvard. Quyển sách mới nhất của ông là The Ascent of money: a financial history of the world, phát hành tháng 11-2010.

LỐI SỐNG "SÀNH ĐIỆU"

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, để theo kịp “mốt” thời thượng nhiều bạn cho rằng mỗi chúng ta phải biết sống sành điệu. Bởi họ quan niệm : sành điệu là cái mốc đầu tiên để đánh giá một con người trong thời đại @. Vậy thế nào mới là sành điệu thật sự? Là ăn mặc đúng mốt và đi trước mốt với những đồ vật đắt tiền, khác người hay là biết chấp nhận dấn thân vào thử thách cuộc đời. 
Hai từ “sành điệu” đã tồn tại trong cuộc sống của chúng ta quen thuộc đến nỗi thậm chí còn được coi là câu cửa miệng của một số người : “chuyện, sành điệu mà” hay “sành điệu mới là tôi”… Nói đến “sành điệu”, thường ta xhỉ nghĩ về mặt vật chất tức là cái bề ngoài của con người như dùng điện thoại di động “xịn”, ăn mặc “style”, dám chơi trội,… mà ít ai quan niệm sành điệu về mặt tâm hồn. Chẳng hạn như chúng ta không nói một người đã vượt lên thử thách của cuộc sống là “anh thật là sành điệu”. Mặc dù đó có thể là một lời khen nhưng người nghe lại không nghĩ như vậy. Đơn giản vì từ sành điệu thâm nhập vào cuộc sống được hiểu chủ yếu theo nghĩa đen của nó, tức là phải ăn mặc cho hợp mốt, đi trước mốt. Quan niệm này xuất hiện phổ biến trong giới trẻ. Vì với giới trẻ, sành điệu là cách để thể hiện đẳng cấp “pro”, để tự hào mình là một người thời thượng. hơn nữa tâm lý của giới trẻ là thích cái mới, cái lạ nên họ tiếp thu rất nhanh “mốt”. Cứ thế, như những con vi rút, các kiểu mốt cú lan truyền trong cộng đồng “teen” đánh vào tâm lí của họ tạo nên lối sống sành điệu.
“..Quê rồi, sành điệu ngày nay là phải ăn mặc như tao vầy nè”. Tôi choáng váng khi nhìn cô bạn 17 tuổi của mình mặc thứ quần bò rách lỗ chỗ, túi lằng nhằng những xích, đi giày cao cả tấc, chưa kể tóc tai loăn xoăn màu mè chẳng giống ai. Sành điệu kiểu ấy thì tôi xin chịu. Nếu sành điệu mà chỉ khiến người khác thấy phản cảm, sành điệu mà biến mình thành một người ngoài hành tinh thì đó là sành điệu “dởm”. Sành điệu không có nghĩa là phải dùng đồ đắt tiền, xài hàng hiệu. Muốn gây ấn tượng cho người khác không phải đeo kính Gucci (mà giá thấp nhất cũng từ 100 – 300 đô), đeo đồng hồ Swatch, mặc đồ hiệu D & G….Bởi đôi khi nó còn trở nên kệch cỡm nếu người dùng nó không biết cách phối hợp thời trang. Sành điệu như thế đối với nhiều “teen” mà nói là quá sức với hoàn cảnh gia đình. Cho nên, mới có nhiều bi kịch xung quanh chuyện teen “lỡ sành điệu” mà không dám trở lại với con người thật của mình vì bạn bè chê cười. Đừng để mình trở thành “trưởng giả học làm sang” như trong vở kịch của Mô-li-e bạn nhé!
Suy cho cùng sành điệu trong ăn mặc làm mình đẹp hơn. Vậy tại sao bạn không thử ăn mặc giản dị, trang nhã nhưng vẫn hợp mốt? Một chiếc áo thun kết hợp với một chiếc quần jean lửng sẽ làm bạn trẻ trung, năng động đến dường nào, hay là một chiếc áo ít hoạ tiết nhưng có những điểm nhấn nổi bật,.. sẽ gây ấn tượng hơn bao giờ hết. Thực tế cho thấy, rất nhiều người ăn mặc giản dị mà vẫn rất đẹp. Cái đẹp của sành điệu là cái đẹp tạo cho người nhìn cảm giác dễ chịu, bắt mắt chứ không phải là cái đẹp kì dị, khác người,..
Có thể khẳng định rằng nhu cầu ăn ăn mặc sành điệu là nhu cầu chính đáng của giới trẻ trong xã hội hiện nay. Nhưng mỗi chúng ta phải biết cách sành điệu và sành điệu như thế nào cho đúng, cho hợp với chính mình mới là vấn đề quan trọng. Sành điệu trong cách ăn mặc, đồ dùng đắt tiền chỉ là cái bề ngoài nên nó không có giá trị lâu dàivới thời gian. Sành điệu nhất chính là mỗi chúng ta phải biết chấp nhận thử thách và dấn thân vào thử thách của cuộc đời. Như vậy, chúng ta không chỉ đạt đến cái đích đến “cuối cùng’’ của “sành điệu” mà bản thân bạn cũng khám phá ra rất nhiều điều về chính mình như lòng dũng cảm, sự tự tin, lối sống có trách nhiệm…Một phóng viên trẻ tuổi mới vào nghề dám thâm nhập thực tế để lấy tư liệu về vụ tham nhũng của doanh nghiệp X mà không sợ nguy hiểm; một người kinh doanh trẻ sẵn sàng đầu tư tiền vào công ty mà mọi người đều cho rằng nó không mấy khả quan chỉ vì anh tin rằng công ty ấy tuy nhỏ nhưng đầy tiềm năng phát triển ; một bạn gái tật nguyền ở chân nhưng vẫn không từ bỏ ước mơ một ngày nào đó được đứng trên bục giảng trở thành một giáo viên…Tất cả họ đều là những người sống đẹp- lối sống ấy mới thực là lối sống khiến chúng ta ngẫm nghĩ và đáng để noi theo.
Nếu bạn là “fan” của những bộ phim hoạt hình Walt Disney nổi tiếng thì chắc hẳn bạn phải biết Disney đã từng tất bại cay đắng ngsy từ những ngày đầu mới vào nghề, khi bị ông chủ toà soạn báo sa thải vì khả năng sáng tạo kém “Khi đó tôi mới 21 tuổi, không tiền bạc, không danh vọng. tôi gần như sụp đổ khi ngày nào cũng phải ngủ trên chiếc sôpha rách tươm, ăn mãi một món khoai tây nghiền và phải sống trong căn nhà ổ chuột”. Walt Disney đã từng phải sống như vậy trong cả thời gian dài để tên tuổi của ông mới được mọi người biết đến và nổi tiếng như ngày hôm nay. (Theo Hạt giống tâm hồn).
J. Rowlinh – tác giả của tập truyên Harry Porter – một trong những nhà văn giàu có nhất trong lịch sử với tổng tài sản hơn một tỉ đô la - trước đây cũng chỉ là một bà mẹ nghèo sống bằng tiền trợ cấp của xã hội. Bà đã không từ bỏ ước mơ trở thành nhà văn cho dù cuộc sống có khó khăn đến đâu, dù tác phẩm của bà bị từ chối đến 12 lần trước khi xuất bản. Bà cũng như Walt Disney đã chứng minh cho chúng ta thấy rằng thành công nào cũng phải trả giá bằng sự cố gắng, nỗ lực. Để trưởng thành hơn và khẳng định mình cần phải biết chấp nhận thử thách và dấn thân vào thử thách cuộc đời.
Sành điệu ngày nay, mà có lẽ là ở thời đại nào cũng vậy chính là sống không bao giờ được nói hai từ “gục ngã”. Anh sẽ khẳng định được chính mình trên lĩnh vực mà anh thành công, mọi người sẽ nhắc đến tên anh đầy tự hào nếu anh sống một cuộc sống có ý nghĩa. Cái bề ngoài của quần áo hay đồ vật đắt tiền có thể là mốt lúc này…nhưng có ai dám chắc là sau năm năm, mưòi năm nó sẽ không trở nên lỗi thời? Giá trị vật chất chỉ là cái hào nhoáng bên ngoài, nó dẽ thu hút các bạn trẻ nhưng rồi cũng dễ trở nên nhàm chán và là đồ cũ. Người ta chỉ sẽ nhớ đến nó trong hoài niệm : À, nó đã từng là đồ mốt của một thời nào đó…”Nói cho cùng, để có để sống được hàng ngày, tất nhiên phải nhờ vào những giá trị tức thời. Nhưng cho có phẩm hạnh, có cốt cách nhất định phải dựa vào những giá trị bền vững (Nguyễn Khải).
Tôi không phản đối quan niệm của người tuổi trẻ về cách sống sành điệu thời trang, nhưng cũng không hoàn toàn đồng tình. Ý nghĩa thực sự của sành điệu thiết nghĩ là để mỗi chúng ta biết nhận thức được đâu là giá trị bền vững và đâu là con đường đi đến sành điệu khôn ngoan nhất. Người khôn ngoan sẽ là người chon con đường đi bằng tinh thần hơn là con đường thể hiện mình theo kiểu “tốt nước sơn”. Bạn nghĩ sao? Bạn sẽ chọn con đường nào để chứng tỏ mình trong cuộc sống?
-------------------
Nguồn từ: http://vanmau.com/forum/showthread.php/18904-loi-song-sanh-dieu-cua-gioi-tre-trong-xa-hoi-hien-nay-#ixzz18x5IQV1b