Sự vô cảm

Điều trị ngay bệnh vô cảm của một số bạn trẻ

TT - Dửng dưng, thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của người khác là những biểu hiện thường nhận thấy nhất ở một bộ phận giới trẻ hiện nay.

Tuần trước, khi đang đi trên xe buýt ở đoạn đường Nguyễn Trãi - Thanh Xuân (Hà Nội), tôi đã quan sát nhóm học sinh chứng kiến một tai nạn xe máy nghiêm trọng, người bị nạn cần được cấp cứu nhưng nhóm học sinh đó vẫn thờ ơ, có vẻ “không liên quan”.

Một số bạn tò mò đứng xem lấy làm lạ, chỉ trỏ có vẻ hứng thú...nhưng không hề có ai đứng ra giúp đỡ người bị nạn. Hội chứng “mackeno” (mặc kệ nó) đã trở thành thói quen của một số bạn trẻ, trong đó có không ít học sinh, sinh viên.

Học sinh Trường tiểu học Lương Định Của (Q.3, TP.HCM) tặng quà cho các anh chị khiếm thị ở trường Nguyễn Đình Chiểu trong chương trình ngoại khóa nhằm giáo dục lòng yêu thương, biết quan tâm đến người khác - Ảnh: Phi Long

Thái độ và hành vi vô cảm đó xuất phát từ sự nhận thức nông cạn, thiển cận, chỉ thấy được lợi ích trước mắt, lợi ích của cá nhân mình, không quan tâm đến người khác. Mà hướng người trẻ đến lối sống đẹp, đầy nhân văn, đầy tình người phải là trách nhiệm của Đoàn.

Vì vậy nếu tôi là Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn, việc đầu tiên tôi làm là phải xắn tay áo lên điều trị ngay căn bệnh vô cảm trong người trẻ. Hệ lụy của sự vô cảm chính là thái độ bàng quan với cuộc sống, mơ hồ, mờ nhạt về lý tưởng, hoài bão và lẽ sống. Mang tâm lý “mackeno” bước vào đời sẽ gây cho không ít bạn trẻ cảm giác chán nản, buồn phiền và khó hòa nhập với mọi người. Đó không chỉ là nỗi bất hạnh của cá nhân mà còn là của gia đình và xã hội.

Việc điều trị này không dễ nhưng Đoàn đã rất mát tay trong việc phát động các phong trào người trẻ tình nguyện, sống vì cộng đồng...thì ắt phải xây dựng được một chiến lược dài hạn cho thanh niên VN phát triển những tố chất tích cực của người trẻ: có chí hướng, có khát khao, có hoài bão, dám nghĩ, dám làm, giàu lòng nhân ái, biết sống vì người khác...

Và tôi - trên cương vị thủ lĩnh của thanh niên - sẽ là người chịu trách nhiệm chính của việc thực hiện thành công chiến lược con người này.

LÊ PHẠM PHƯƠNG LAN (ĐH Nguyễn Huệ)

Đừng trách người khác

Là một người làm trong lĩnh vực y tế, thật sự tôi không khuyên bạn cấp cứu người bị nạn nếu bạn không hiểu rõ các nguyên tắc cấp cứu, nhất là các tai nạn gây đa chấn thương. Nếu là người có trách nhiệm, tôi sẽ trang bị kiến thức sơ cứu các tai nạn thường gặp và những việc nên làm khi có tai nạn cho các bạn trẻ ngay từ lúc còn ngồi ghế nhà trường. Đừng trách người khác khi bản thân mình còn chưa làm được gì!

NGỌC THANH

Bức xúc giữa tấm lòng nhân đạo và những rắc rối khi thực hiện hành vi nhân đạo

Những thái độ vô cảm trong cộng đồng thật đáng trách, nhưng do môi trường sống đã hình thành một nhân cách như vậy biết làm sao hơn? Vì khi tham gia thể hiện tính nhân đạo của con người trong cộng đồng thì lại gặp phải nhiều điều rắc rối, không khéo bị nạn lây... Chẳng hạn khi xảy ra một vụ tại nạn xe trên đường, khi đi ngang dừng xe xuống giúp người bị nạn, công an lại lập biên bản lấy lời khai chung quanh. Sau đó chưa rõ một số chi tiết, công an phát giấy mời người có lòng giúp đỡ đến trụ sở công an, không những một lần mà lại nhiều lần, còn hơn kẻ phạm pháp gây ra tai nạn... (lẽ ra khi chưa nắm đủ các thông tin thì công an điện thoại hỏi hoặc đích thân đến gặp để ghi nhận thêm thông tin cho rõ, đằng này ngồi ở trụ sở phát giấy mời triệu tập). Vậy là lần sau tởn luôn không dám đến gần chổ xãy ra tai nạn để tránh rắc rối liên quan.

Lại một trường hợp khác: một thanh niên đi đường chạy ngang thấy một xe nằm giữa đường, một bà già và một người nam đang nằm trên đường. Anh ta dừng xe lại dìu đỡ bà già dậy, lúc đó trong nhà kế bên đường, 2, 3 người chạy ra cầm cây phang tới tấp làm người thanh niên ngã lăn cùng bà già. Khi ấy người đàn ông nằm gần tỉnh dậy la lên rằng anh ta chạy xe đứt thắng không kìm được khi bà gia chạy ngang đường nên tông phải. Người thanh niên kia khi đó đã bị đánh đến ngất, đưa lên bệnh viện bị chấn thương sọ não, hôm sau chết. Sự hồ đồ của thân nhân bà già làm oan mạng người thanh niên có lòng nhân đạo giúp đỡ.

Luật VN quy định gặp người bị nạn không giúp đỡ là phạm tội, nhưng giúp đỡ thì một số tình huống trở thành người bị thiệt... thật khó lòng. Tôi đã tham gia nhiều hoạt động nhân đạo, nhưng qua thực tế buộc phải đắn đo không dám mạnh dạn nhiệt tình tham gia như trước nữa. Do đâu vậy?

QUANG VINH

Văn hóa nhường nhịn

Văn hóa nhường nhịn trên đường

TTO - Tuổi thơ tôi được học câu chuyện Hai con dê qua cầu, chỉ vì không con nào nhường nhịn con nào mà dẫn đến ẩu đả nhau và cả hai con cùng rơi xuống sông. Bài học vỡ lòng về hành vi ứng xử trong đời sống chắc hẳn nhiều người trong chúng ta đều hiểu biết, tuy nhiên đã không được sử dụng.

>> Vụ tai nạn tại cầu Ghềnh: Chỉ vì không biết nhường nhịn 2 người chết,khởi tố, bắt tạm giam 7 bị can

Tàu lửa đâm trực diện vào ôtô trên cầu Ghềnh, Đồng Nai - Ảnh: Anh Anh

Hơn nữa, tôi cũng biết rất rõ các lớp dạy về Luật giao thông luôn chỉ dẫn cặn kẽ về các nguyên tắc, tình huống thực tế khi tham gia giao thông, trong đó có những việc phải nhường nhịn nhau chẳng hạn như nhường đường cho người đi bộ qua đường, tuy nhiên vẫn không được sử dụng.

Chính từ những thái độ, hành vi ứng xử không biết nhường nhịn nhau trong giao thông mà dẫn đến nhiều thực tế đau lòng.

Câu chuyện cách đây ba năm về vị giáo sư Papert Seymour, nhà toán học người Mỹ, bị tai nạn khi một xe máy đâm thẳng vào ông trong khi cùng một đồng nghiệp băng qua nút giao thông tại Hà Nội. Ông bị chấn thương sọ não và được đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Việt - Pháp trong tình trạng nguy kịch.

Trường hợp đau lòng của vị giáo sư này đã gióng lên hồi chuông báo động không chỉ về hành vi không tuân thủ Luật giao thông mà còn là vấn đề đạo đức xã hội: văn hóa nhường nhịn nhau. Hay chúng ta đã quá quen với việc mỗi khi đèn xanh bật lên tại các ngã tư giao thông thì hình như tất thảy xe đều ra sức… bấm còi inh ỏi!

Hành vi này ở góc độ nào đó ngoài việc không chỉ nhường nhịn nhau tiếng còi xe, mà còn là một sự không tôn trọng nhau. Tôi đã chứng kiến tận mắt một thanh niên đi xe máy tay ga đời mới buông câu chửi thề một phụ nữ đứng tuổi (có lẽ là giáo viên vì mặc áo dài) giữa chỗ rất đông người chỉ vì người phụ nữ ấy chưa kịp sang số cho xe chạy khi đèn xanh vừa bật qua được… 2 giây.

Và tất nhiên, còn rất nhiều việc thường thấy nữa trên thực tế hằng ngày trong văn hóa nhường nhịn nhau khi tham gia giao thông mà giới hạn bài viết này không thể thuật lại xuể.

Thiết nghĩ truyền thống văn hóa người Việt rất coi trọng việc nhường nhịn, chia sẻ lẫn nhau không chỉ trong cơn hoạn nạn mà có khi là rất đời thường.

Hi vọng “văn hóa nhường nhịn” sẽ được mọi người ngẫm lại và thực thi tốt hơn khi đi lại trên đường để từ đó chúng ta sẽ có những bức tranh giao thông không quá tệ hại như hiện nay và cũng để giảm thiểu những vụ việc đáng tiếc xảy ra.

HOÀNG CỬU LONG

Làm cho giới trẻ biết tự trọng

TT - Điều đầu tiên tôi quan tâm mà cũng mong muốn cải thiện nhất là phải làm sao cho lớp trẻ Việt Nam hiện nay khởi đi từ những hành vi, thái độ thể hiện một tư cách tự trọng nhất khi tham gia sinh hoạt chung của xã hội.


Tại sao tôi lại quan tâm đến tư cách của lớp trẻ ngày nay thông qua hành vi ứng xử của họ nơi công cộng? Bởi tôi cho rằng tư cách của con người là điều quyết định toàn bộ những suy nghĩ, hành vi của họ. Từ chỗ biết tự trọng chính bản thân mình, họ sẽ biết tôn trọng tư cách, suy nghĩ, hành vi của người khác, tôn trọng những cái chung không thể xâm phạm.



Biết tự trọng và tôn trọng bản thân cũng như người xung quanh, họ sẽ biết luôn phải yêu quý và gìn giữ tư cách đó như thế nào. Sẽ biết bảo vệ để làm sao cái riêng và cái chung hài hòa, cùng phát triển. Và sẽ biết chống lại những hành vi xấu, đe dọa đến những điều mà họ trân trọng. Tư cách văn hóa sẽ đưa con người đến lý tưởng khác. Họ biết sống đúng cuộc sống của mình và tôn trọng đúng cuộc sống của người xung quanh.



Lý tưởng sống, kỹ năng sống chẳng phải khởi đi từ những điều rất nhỏ đó là biết trân trọng sự sống mà ta có hay sao?



Lớp trẻ ngày nay có những thế mạnh rất lớn so với các thế hệ đi trước. Họ có hòa bình, có ổn định, có khoa học hiện đại hỗ trợ rất nhiều trong học tập, trong lao động, trong sinh hoạt. Nhưng thế mạnh đó cũng chính là điểm yếu vì nó không giúp gì được việc hình thành và rèn luyện nhân cách, bởi chính sự hỗ trợ quá lớn của những điều kiện này đã tạo ra tâm lý đương nhiên: đương nhiên chúng tôi phải có những cái đó; đương nhiên chúng tôi phải được hỗ trợ... mà quên mất rằng tư cách văn hóa và sự tự trọng không đương nhiên mà có.



Việc bỏ rác đúng nơi quy định, không khạc nhổ bừa bãi, không chen lấn trong đám đông đang trật tự xếp hàng, không vượt nhanh giành đường lấn ẩu, không trút lỗi lên người khác khi xảy ra va chạm, không xé bao hàng lén lút thử trong siêu thị, không nhận bất cứ cái gì không từ chính công sức mình làm ra... không thể là việc thích là làm, tiện là làm mà là việc phải làm, đương nhiên làm.



Nhưng muốn vậy thì từ ông bà, cha mẹ, anh chị, thầy cô và người xung quanh đều phải làm như thế khi còn bé. Tư cách sẽ bị nhiễu loạn và nhiễu loạn theo nhiều hướng tiêu cực, khi trẻ được học điều hay A, nhưng từ thầy cô ra đến cửa trường đã thấy điều A’, đi trên đường lại thấy nó thành B và cuối cùng về nhà thì lại thấy là “phủ định của A”. Khi tư cách cá nhân bị nhiễu loạn thì không điều gì đảm bảo rằng cá nhân ấy tìm đến lý tưởng sống tốt và thành công dân tốt.



Là Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn, có lẽ với vị trí “vĩ mô” này vấn đề tôi quan tâm và tìm cách cải thiện được trình bày ở đây sẽ có thể được coi là quá “vi mô”.

Nhưng như người xưa đã nói: “Chớ xem thường chuyện nhỏ, lỗ nhỏ làm đắm thuyền”. Mà con thuyền đạo đức xã hội, con thuyền văn hóa công cộng, con thuyền giáo dục của chúng ta bấy lâu nay đã được cảnh báo là “chao đảo”, phải chăng vì nó tồn tại rất nhiều lỗ nhỏ như thế này?



LÂM MINH TRANG (Gò Vấp)

Lòng tự trọng

Trong truyện "Một người Hà Nội" của Nguyễn Khải, nhân vật bà Hiền bằng lòng để người con trai ra trận với ý nghĩ "Nó dám đi cũng là biết tự trọng"
Theo anh (chị) "biết tự trọng " là gì và điều đó có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống ngày hôm nay?

Một trong những cách "Sống đẹp"

"Đối xử với bản thân bằng lí trí,đối xử với người khác bắng tấm lòng" (ngạn ngữ Nga)