Người Việt ta học được gì từ người Nhật?

Người Nhật rất ngạc nhiên khi thấy thế giới ca ngợi mình trong cơn động đất, và khủng hoảng hạt nhân hiện nay. Người Nhật đang làm những công việc phải làm để vượt qua cơn khủng hoảng, nhưng với thế giới, đó là những biểu hiện đáng khâm phục, tính kỷ luật, trật tự, tính tự giác, ý thức cộng đồng, sự chịu đựng, biết kìm nén sợ hãi để có được sự bình tĩnh vượt qua khó khăn.

Thủ tướng Kan thường cúi đầu chào lá cờ Nhật trước sau đó mới quay lại phía các nhà báo chờ câu hỏi.  Tôi còn nhớ hồi World Cup năm 2002, tổ chức tại Hàn Quốc và Nhật Bản. Rất nhiều fan từ châu Âu sang Nhật xem bóng đá. Trong các sân vận động, sau khi trận đấu kết thúc, người xem ra về, nhưng người Nhật nán lại nhặt các vỏ đồ hộp, chai, lọ, rác vứt rải rác trong sân vận động, để mang ra thùng rác bên ngoài. Nhiều fan Tây thấy xấu hổ, cũng quay lại, học người Nhật, nhặt các vỏ chai lọ, đồ hộp, bao giấy mà mình vứt lại, mang ra thùng rác. Ý thức công cộng của người Nhật quả là đáng khâm phục. Ở trên đường, khi thấy có đồ bị rơi, như áo len, khăn quàng, găng tay, chìa khóa... người Nhật thường nhặt lên, để ở lan can ven đường cho đỡ bẩn, để cho chủ bị rơi đồ nếu quay lại chỗ cũ tìm, thì thấy được đồ của mình. Có lần tôi để quên cái đồng hồ đắt tiền ở trên bàn, nơi tôi làm việc, tuần sau tôi quay lại, vẫn thấy cái đồng hồ ở đó. Một nữ sinh viên người Việt học nâng cao tiếng Nhật ở trường Đại học Ngoại ngữ Tokyo để quên cái ví trong toa-let. Trong ví có tiền, thẻ tín dụng, thẻ đăng ký người nước ngoài, chìa khóa nhà... Lát sau, người dọn vệ sinh gọi điện cho chị, hỏi có phải chị bị quên ví không (trong ví của chị có số điện thoại). Thật là may mắn. Ở trên tàu điện, toa nào cũng có hàng ghế ưu tiên dành cho người già, người tàn tật, phụ nữ có thai, phụ nữ bế em nhỏ. Những người thuộc đối tượng này nếu lên tàu, thường được người ta nhường ghế cho. Ở chỗ không có ghế ưu tiên, nếu gặp người già, phụ nữ có thai, trẻ em... người ta cũng thường đứng lên nhường ghế. Khi tàu dừng, cửa mở, người chờ lên tàu tự giác đứng  xếp hàng, lánh sang 2 bên cửa, để có chỗ cho người xuống tàu đi ra, sau đó, người lên tàu mới vào tàu, trật tự, không chen lấn, xô đẩy. Tôi đã thấy một nhóm khách du lịch người Pháp đứng trố mắt nhìn người Nhật trật tự xếp hàng chờ lên tàu, không chen lấn, xô đẩy, không cãi cọ, to tiếng. Một thầy giáo người Pháp, đồng nghiệp của tôi ở chỗ làm, đã giải thích là người Pháp cũng xếp hàng lên tàu, nhưng không được trật tự như người Nhật. Chúng ta cũng cần học thêm từ người Nhật sự tận tụy, tự giác, lịch sự và khiêm nhường Hồi năm ngoái, khi Việt Nam thảo luận về làm đường sắt cao tốc, Chính phủ Nhật đã sẵn sàng giúp, nhưng quan ngại nhất là văn hóa đi tàu của người Việt Nam ta. Có lần, con tôi chơi ở công viên, ném quả bóng qua hàng rào, ra ngoài đường. Một người đi xe máy qua đó, liền dừng xe, xuống xe, nhặt quả bóng, chạy lại đưa cho con tôi, rồi quay lại, miệng cười tươi, lên xe đi. Một lần khác, khi đến đón con ở nhà trẻ, chưa gặp con, đã thấy cô giáo chạy đến, nói lời xin lỗi, vì trán con tôi hơi bị đỏ. Cô giáo giải thích hôm nay các em tập cúi thấp người để chào. Nhưng con tôi cúi người mạnh quá, nên trán vập xuống đất, bị sầy trán. Trong nhà trẻ, hàng ngày các cháu ăn gì, phải trưng bày mẫu đồ ăn thật trong tủ kính, để ở cửa ra vào, để bố mẹ các cháu khi đến đón con, biết con mình hôm nay ăn gì. Bố mẹ có thể lấy ra để ăn thử. Trong sổ liên lạc của nhà trẻ, hàng ngày các cô giáo phải viết chi tiết hôm nay đứa trẻ làm gì, học gì, để bố mẹ được biết sinh hoạt của con hàng ngày ở nhà trẻ diễn ra thế nào. Cái sự tỉ mỉ đó của người Nhật về sự chăm sóc trẻ em, có lẽ khó nước nào theo kịp. Trên các đường phố, nhà ga ở Tokyo, người ta sơn biển cấm hút thuốc lá. Thời gian đầu, người ta chưa phạt người hút thuốc lá ở nơi công cộng, mà chỉ nhắc nhở. Khi có người hút thuốc lá ở trên đường, nhân viên trật tự sẽ đến, đưa cái gạt tàn thuốc lá ra, nói lịch sự rằng: “Dạ thưa, ở đây không được hút thuốc lá. Xin quí vị cho thuốc lá vào đây ạ”. Người Nhật khuyến khích sự tự giác, chứ không ra chế tài xử phạt nghiêm khắc như ở Singapore. Các nhân viên bán hàng ở Nhật thì rất đặc biệt, khi bán hàng họ chỉ đứng, không được ngồi. Như vậy nếu một ngày làm việc bán hàng 8 tiếng, là 8 tiếng đứng, để bày tỏ sự lễ phép, lịch sự, và tận tụy với khách hàng. Các nhân viên bán hàng khi nhận tiền của khách, phải nói to số tiền khách đưa là bao nhiêu, và phải kẹp tiền đó ở máy tính tiền trước mặt khách, để tránh sự nhầm lẫn. Khi trả lại tiền thừa, cũng phải nói to số tiền trả lại là bao nhiêu. Khi giao hàng cho khách, phải nói lời cảm ơn khách, và kính mời khách hàng quay lại. Ở rất nhiều siêu thị lớn, lãnh đạo siêu thị thường đứng ở cửa ra vào, để cúi đầu chào khách hàng, dù mua hay không mua hàng. Khách hàng vào xem hàng, thử hàng chán chê, không mua, đi ra, vẫn được cảm ơn, không hề có sự nguýt môi, chửi rủa. Người Nhật rất ngạc nhiên khi thấy thế giới ca ngợi mình trong cơn động đất Ở Paris gần đây mới có một số cửa hàng ăn uống do người Nhật mở, với văn hóa phục vụ kiểu Nhật. Các cô gái Nhật đứng ở cửa cúi người chào khách qua lại, dù khách có vào cửa hàng hay không. Nếu khách hàng vào cửa hàng, sẽ được phục vụ tận tình, chu đáo, với các nhân viên phục vụ luôn đứng khom người khi ghi thực đơn, trả lời, phục vụ khách hàng. Người Pháp không có văn hóa đứng khom người khi phục khách như người Nhật. Mấy hôm nay động đất, người ta thấy Thủ tướng Kan, và Chánh Văn phòng Nội các Nhật Edano thường xuyên phải trả lời phỏng vấn của báo chí. Trên truyền hình, người ta thấy Thủ tướng Kan, hay Chánh Văn phòng Nội các Edano khi đi ra bục đặt micro, thường cúi đầu chào lá cờ Nhật trước, sau đó mới quay lại phía các nhà báo chờ câu hỏi. Người Việt ta vốn tự hào về truyền thống anh hùng, đánh thắng quân xâm lược qua các cuộc chiến tranh và nền văn hiến lâu đời nhưng có những điều thiết nghĩ chúng ta cũng cần học thêm từ người Nhật, đó là sự tận tụy, sự tự giác, lịch sự, khiêm nhường, ý thức công cộng... Minh Tuấn (từ Tokyo) viết riêng cho ĐĐK

Cải cách giáo dục

Đừng dạy theo tư duy “sản xuất hàng loạt”

TT - Tại hội thảo khoa học “Giáo dục phổ thông trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện”, do Quỹ hòa bình và phát triển Việt Nam phối hợp với Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức ngày 29-3, ông Nguyễn Quang Kính, nguyên chánh văn phòng Bộ GD-ĐT, nhận định: “Giáo dục phổ thông có vai trò đặc biệt quan trọng nhưng đến nay vẫn chỉ tập trung vào việc ứng thí (thi hết cấp, thi vào trường, thi tốt nghiệp). Quá nhiều nội dung buộc học sinh phải ghi nhớ một cách máy móc”.

Nguyên phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình (bìa phải) trao đổi cùng các đại biểu trong giờ giải lao tại hội thảo - Ảnh: MINH ĐỨC

Đột phá ở TP.HCM? “TP.HCM đã xác định sáu chương trình đột phá, trong đó chương trình cốt lõi nhất là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Muốn có nguồn nhân lực đạt trình độ cao thì phải bắt đầu từ hệ thống giáo dục phổ thông. Ngoài những cơ chế chính sách hiện có, TP.HCM phải đi đầu, phải tạo ra những gì mà hiện các tỉnh, thành khác chưa có mới là đột phá. Tháng 9-2010, thường trực Thành ủy đã làm việc với Ban Tuyên giáo T.Ư và Bộ GD-ĐT về phát triển GD-ĐT trong việc này. Tại buổi làm việc, cả Ban Tuyên giáo T.Ư và Bộ GD-ĐT đều mong muốn TP đi đầu trong công tác cải cách giáo dục”. (Trích phát biểu của ông Hứa Ngọc Thuận - phó chủ tịch UBND TP.HCM - tại hội thảo)

Theo PGS.TS Vũ Trọng Rỹ - Viện Khoa học giáo dục VN: “Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành được xây dựng dựa trên những cứ liệu về tâm sinh lý trẻ em cách đây 20 năm. Bây giờ không những thể lực mà động cơ, sự hứng thú, đặc điểm nhân cách, định hướng giá trị sống của học sinh phổ thông đã thay đổi nhiều. Qua chín năm triển khai, mặc dù có cải tiến (như hạn chế tính hàn lâm, lý thuyết, tăng cường thực hành, đổi mới phương pháp giảng dạy...) nhưng chương trình giáo dục phổ thông hiện tại vẫn bộc lộ sự bất cập, đó là tình trạng quá tải”.

Ông cho rằng sự bất cập thể hiện ở chỗ chương trình được xây dựng theo hướng tiếp cận nội dung, thiên về trang bị kiến thức khoa học bộ môn, chưa chú trọng đúng mức tới việc rèn luyện phương pháp tự học, ứng dụng kiến thức vào thực tiễn... cho HS.

Hướng tới học suốt đời

Tại hội thảo các đại biểu cùng đồng tình: “Cần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông”. Nói như ông Nguyễn Quang Kính: “Đổi mới căn bản, toàn diện hay cải cách giáo dục chỉ là một nội dung nếu chúng ta có đề án tổng thể do người đứng đầu hội đồng quốc gia như Chủ tịch nước hoặc Thủ tướng Chính phủ soạn thảo. Đề án này phải được Quốc hội thông qua và có bố trí ngân sách, tránh tình trạng cải cách nhưng không có tiền thực hiện như ngày xưa”.

TSKH Phạm Đỗ Nhật Tiến, nguyên trợ lý bộ trưởng Bộ GD-ĐT, đã “phác thảo” mô hình trường phổ thông VN trong tương lai: thay thế việc dạy hướng tới thi cử bằng việc dạy hướng tới học suốt đời. Thay thế chương trình giáo dục mang dấu ấn của tư duy sản xuất hàng loạt sang chương trình chú trọng năng lực cá nhân. Nếu trước đây nhà giáo đóng vai trò nguồn cung cấp tri thức thì tương lai phải là người dẫn dắt học sinh tới các nguồn tri thức. Việc đánh giá HS nhằm vào kết quả học tập sẽ được đổi bằng đánh giá vào định hướng học tập. Tức là cần tìm hiểu xem HS học yếu chỗ nào, học tốt môn gì, định hướng học tập của các em ra sao để giúp đỡ các em chứ không giáo dục theo kiểu hàng loạt, cứ đến cuối kỳ thi em nào đạt thì tiếp tục lên lớp, không đạt thì thôi.

Điều đặc biệt là các đại biểu nhắc nhiều đến việc thay đổi cách tiếp cận xây dựng chương trình giáo dục phổ thông. TS Vũ Trọng Rỹ đề xuất: “Chương trình giáo dục phổ thông phải được thiết kế theo một chỉnh thể từ mầm non đến hết THPT theo hướng tiếp cận phát triển năng lực như: năng lực tính toán và giao tiếp bằng ngôn ngữ nói và viết, năng lực tư duy logic, phê phán, sáng tạo, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực tự học, tự đánh giá, tự điều chỉnh và học tập suốt đời, năng lực hợp tác và làm việc theo nhóm, năng lực sử dụng công nghệ thông tin”.

Bắt đầu từ trường sư phạm

Phát biểu tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Bình - nguyên phó chủ tịch nước, nguyên bộ trưởng Bộ GD-ĐT, chủ tịch Quỹ hòa bình và phát triển Việt Nam - khẳng định: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông thực chất là cải cách giáo dục bởi nó cần một cuộc rà soát tổng thể. Trước đây, với cương vị bộ trưởng Bộ GD-ĐT, tôi từng phụ trách công tác cải cách giáo dục. Điểm yếu của những lần cải cách trước là chúng ta lo cải cách chương trình, lo viết sách mới nhưng không lo về giáo viên, không lo cải cách việc đào tạo của trường sư phạm”.

Đồng tình với ý kiến trên, các đại biểu cho rằng đội ngũ giáo viên chính là nhân tố quyết định sự thành công của giáo dục phổ thông. Vì thế, củng cố, tăng cường, phát triển đội ngũ nhà giáo là vấn đề quan trọng bậc nhất cần tập trung giải quyết trong cải cách giáo dục.

Ông Nguyễn Quang Kính phân tích: “Nhất thiết phải có những sửa đổi trong tất cả các khâu: đào tạo, tuyển dụng, bồi dưỡng, đãi ngộ đối với đội ngũ nhà giáo. Phải khắc phục cho được quan niệm dạy lớp thấp không cần trình độ cao. Từ đó, thay đổi chuẩn đào tạo đối với nhà giáo theo hướng đại học hóa toàn bộ đội ngũ giáo viên phổ thông. Sự trì trệ của hệ thống các trường sư phạm trong tiến trình cải cách giáo dục từ trước đến nay chính là lực cản đối với mọi ý định cải cách nội dung và phương pháp giáo dục phổ thông”.

Theo ông Kính: “Chỗ yếu nhất trong khâu đào tạo giáo viên hiện nay là kiến thức về bộ môn đang được coi trọng hơn kiến thức, kỹ năng sư phạm, mặc dù yếu tố này mới khiến dạy học trở thành một nghề”.

Cũng tại hội thảo, các đại biểu đã đề nghị xem lại cách tuyển dụng giáo viên. Việc tuyển dụng theo biên chế đối với các trường công lập đã tạo ra sức ì trong việc sàng lọc để nâng cao chất lượng đội ngũ. Chưa kể cũng dẫn đến thiếu đồng bộ trong cơ cấu ở một trường. Về chế độ đãi ngộ, mức lương thấp đã buộc các nhà giáo phải dạy thêm và nảy sinh không ít hiện tượng tiêu cực/tham nhũng trong ngành giáo dục.

“Đã đến lúc cần thấy việc tồn tại tình trạng thầy dạy thêm để thu tiền, trò đóng tiền để được học thêm chính là cách hủy hoại tính chân chính của nền giáo dục. Muốn khắc phục tận gốc, không có cách nào khác là phải cải cách chế độ tiền lương đối với giáo viên” - ông Nguyễn Quang Kính đề nghị.

HOÀNG HƯƠNG

------------------------------------------------------------------------------------------

SUY NGHĨ  VÀ HÀNH ĐỘNG CỦA BẠN VỀ NHỮNG Ý KIẾN TRÊN?

Bảo vệ môi trường từ hành động thiết thực

Tận dụng - cách tiết kiệm ý nghĩa nhất

TTO - Ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu... là những chủ đề "nóng" mà có lẽ ai cũng nghe qua chí ít vài lần. Rất nhiều người thân, bạn bè tôi vẫn cho rằng đó là những chuyện vĩ mô nên những người thay đổi cục diện phải ắt hẳn phải là vĩ nhân! Thật ra không phải vậy!

Các tình nguyện viên Giờ Trái đất 2011 tại TP.HCM gấp túi giấy kêu gọi cộng đồng hạn chế sử dụng túi nilông trong đêm sự kiện Giờ Trái đất 26-3-2011 - Ảnh: Nguyễn Thắm

Một ví dụ nho nhỏ nhưng ít ai biết: mỗi người thải ra trung bình 2kg rác mỗi ngày, giả sử ta chết đi ở tuổi 70 thì con cháu sẽ được thừa hưởng trên 50 tấn các loại. Hàng chục triệu con người với hàng tỉ tấn rác trong suốt cuộc đời như thế không sớm thì muộn hành tinh này sẽ trở thành bãi phế phẩm khổng lồ.

Nhưng bạn ơi, xin đừng lo lắng cũng đừng chờ đợi các chính trị gia thống nhất thêm một nghị định thư nào nữa; mà hãy thay đổi cuộc sống chính bản thân ngay từ bây giờ. "Sống xanh" ngay từ suy nghĩ và từ thói quen dù nhỏ nhất sẽ tạo ra những hiệu quả bất ngờ mà đôi khi bạn không nghĩ đến.

Tôi rất thích sự tận dụng vì đó là cách tiết kiệm thú vị nhất. Thay vì vứt bỏ vỏ trái cây, rễ rau củ, bã cà phê vào sọt rác; hãy dùng chúng làm phân bón để trồng trong vườn vài khay xốp rau ăn - vừa có thú tiêu khiển lại tái chế được nguồn dinh dưỡng; tận dụng dầu ăn thừa và học cách biến chúng thành những viên xà phòng hand-made hữu ích.

Hãy tận dụng bọc nilông từ những sinh hoạt khác để dùng làm túi rác thay vì phải mua những sản phẩm có sẵn thì siêu thị; phân loại tất cả sản phẩm từ giấy (tạp chí, tờ rơi quảng cáo, thẻ điện thoại…) để bán phế liệu hoặc xếp túi giấy.

Hãy sử dùng hệ thống tưới nhỏ giọt hoặc ống phun cho cây cảnh thay vì bình tưới như thường lệ và như thế bạn sẽ tiết kiệm được hơn 70% lượng nước tiêu dùng, đặt vé xem phim trên mạng và lưu lại mã đặt chỗ trong điện thoại thay vì mua vé trực tiếp vì giấy để in vé thường rất khó hoặc không thể tái chế bởi loại mực in sử dụng; hạn chế dây thun mà hãy nghĩ đến dây vải hoặc dây lạt, hoặc thậm chí chọn mua những loại kẹo không có vỏ trong hộp và như vậy thì bạn đã hạn chế được một lượng lớn nhựa khó tái chế; tất nhiên bạn có thể sử dụng vỏ hộp để trồng hoa nếu thích….

Có rất rất nhiều cách để trở thành một anh hùng tiên phong - "xanh" từ trong suy nghĩ. Hãy nhớ rằng: "Chúng ta không thừa hưởng Trái đất từ tổ tiên của chúng ta mà vay mượn nó từ con cháu của chúng ta” (ngạn ngữ Mỹ). "Sống xanh" cho chính bản thân mình và kêu gọi mọi người xung quanh cùng thực hiện vì chỉ có sức mạnh tổng lực của nhiều cá nhân mới có thể tạo ra sự khác biệt về biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường.

NGUYỄN KHÁNH TOÀN (đại sứ môi trường Bayer 2010)

Con lật đật và chúng ta

Con lật đật vẫn đứng đấy , đứng khuất cạnh bên trong cái góc cửa . Nơi mà nó biết rằng nó sẽ chịu những cái đẩy cửa thật đau , nơi mà chẳng ai thèm nhìn và chắc chắn rằng sẽ bị ruồng bỏ . Cũng phải thôi , vì nó là lật đật .chủ nhân của nó rồi cũng sẽ quên mất nó . Vì nó chẳng biết làm gì ngoài lắc lư và lắc lư .


Con lật đật vẫn lắc lư ... vẫn lắc lư . Từng nhịp , từng hồi , lại trở về với cái dáng đứng tròn tròn múp míp của nó . Nó chẳng hề xinh đẹp , cũng chẳng hề đặc biệt . Nó sinh ra vốn dĩ chỉ để được mua về , ruồng bỏ rồi lại lắc lư

Nào ai biết rằng con lật đật đang múa bài ca của cuộc sống , và chính nó cũng đang là cuộc sống . Con người rồi cũng sẽ gặp vấp ngã rồi cũng sẽ đứng lên như chính cái lắc lư của con lật đật . Rồi sẽ ra sao nếu ra không biết đứng lên , không biết đối diện ?? Tôi chẳng hề dám nghĩ đến cái viễn cảnh ấy đâu , tôi chỉ biết rằng chúng ta cũng đang là những con lật đật , rồi sẽ lắc lư theo cái xô bồ của cuộc sống . đôi lúc ta mất hết ý chí , ta mất hết hy vọng . Thì tôi xin một lần nhìn vào con Lật đật để tôi có đủ nghị lực và tự tin để tin tưởng một điều gì đó có chút mông lung .

Gửi cho chính tôi và những ai đã từng hoặc đang vấp ngã .

Bài học từ một đứa trẻ trong hoạn nạn

Cho tới giờ phút này, đất nước Nhật Bản vẫn đang chìm trong những dư chấn và những đe dọa của hiểm họa hạt nhân. Nhưng điều quan trọng nhất mà thế giới chợt nhận ra là có một Nhật Bản thật kiên cường giữa tai biến, tang thương. Điều gì phía sau bí ẩn đó của xứ sở Phù tang?

Tuổi Trẻ mời bạn lắng nghe những câu chuyện từ trong lòng nước Nhật. Đầu tiên là chuyện của một cảnh sát gốc Việt đã sống ở đất nước này hơn 50 năm.

TT - Trong ngày hôm nay 17-3, nếu không đưa hết người ra khỏi khu vực này thì nguy quá. Trong thư gửi cho Tuổi Trẻ, anh Hà Minh Thành, một cảnh sát người Nhật gốc Việt, tỏ ra lo lắng cho số phận những tu nghiệp sinh VN được cho là vẫn còn quanh khu vực gần Nhà máy điện nguyên tử Fukushima 1 và thành phố Sendai.

Cậu bé và gói lương khô

Tối hôm qua tôi được phái tới một trường tiểu học phụ giúp hội tự trị ở đó phân phát thực phẩm cho người bị nạn. Trong số những người rồng rắn xếp hàng có một em nhỏ chừng 9 tuổi, trên người chỉ có chiếc áo thun và quần đùi. Trời rất lạnh mà cậu lại xếp hàng cuối cùng, sợ đến phiên của em thì chắc chẳng còn thức ăn, tôi lại hỏi thăm.

Cậu bé kể đang học ở trường trong giờ thể dục thì động đất và sóng thần xảy ra, cha của cậu làm việc gần đó chạy đến trường. Từ bancông lầu 3 của trường cậu nhìn thấy chiếc xe và người cha bị nước cuốn trôi. Chắc chắn ông đã chết rồi. Hỏi mẹ đâu, cậu bé nói nhà nằm ngay bờ biển, mẹ và em của mình chắc cũng không chạy kịp.

Cậu quay người lau vội dòng nước mắt khi nghe hỏi đến người thân. Nhìn thấy cậu bị lạnh, tôi cởi áo khoác cảnh sát trùm lên người. Vô tình bao lương khô khẩu phần ăn tối của tôi bị rơi ra ngoài. Tôi nhặt lên đưa cho bé và nói: “Đợi tới phiên của con chắc hết thức ăn, khẩu phần của chú đó, chú ăn rồi, con ăn đi cho đỡ đói”.

Đứa bé nhận túi lương khô, khom người cảm ơn. Tưởng cậu sẽ ăn ngấu nghiến ngay lúc đó nhưng không phải, cậu ôm bao lương khô đi thẳng lên chỗ những người đang phát thực phẩm và để bao lương khô vào thùng thực phẩm đang phân phát rồi quay lại xếp hàng. Ngạc nhiên vô cùng, tôi hỏi tại sao con không ăn mà lại đem đặt vào đó? Bé trả lời: “Bởi vì còn có nhiều người chắc đói hơn con. Bỏ vào đó để các cô chú phát chung cho công bằng chú ạ”.

Đến lúc này tôi phải vội quay mặt đi chỗ khác khóc để mọi người không nhìn thấy. Thật cảm động. Không ngờ một đứa nhỏ 9 tuổi mới học lớp 3 đã có thể dạy một bài học làm người trong lúc khốn khó nhất. Một bài học vô cùng cảm động về sự hi sinh.

Một dân tộc với những đứa trẻ 9 tuổi đã biết nhẫn nại, chịu gian khổ và chấp nhận hi sinh cho người khác chắc chắn là một dân tộc vĩ đại. Đất nước này đang ở vào những giờ phút nguy cấp nhất của sự điêu tàn, nhưng chắc chắn sẽ hồi sinh mạnh hơn nhờ những công dân biết hi sinh bản thân ngay từ tuổi niên thiếu.

HÀ MINH THÀNH - LÊ NGUYÊN MINH (ghi)