Ích kỷ - Vị tha -Tự trọng và HẠNH PHÚC

Ngay buổi đầu mẹ Thăng đã nói thẳng là bà không chấp nhận Huệ vì bà không muốn con dâu là dân nhà quê...

Tự ái đến chảy nước mắt, Huệ bỏ về và thầm thề không bao giờ bước chân vào ngôi nhà đó nữa. Song cuộc đời có bao nhiêu chữ “nhưng”, với muôn vàn lý do để người ta không làm được như điều đã nghĩ.

Bà Lộc có hai cậu con trai, trước đây bà không ác cảm với người nhà quê nhưng từ khi sống chung với cô con dâu thứ là người ngoại tỉnh thì bà thành thế. Bà khó chịu với tính cách con nhà lính tính nhà quan, bà ghét cái thói đua đòi ăn diện của con dâu, bà thương con trai lấy phải con vợ tham lam, ích kỷ, hay đòi hỏi so sánh để con trai bà phải còng lưng kiếm tiền. Cái chết của con trai thứ càng khiến bà thù hận dân quê hơn. Hôm ấy, con bà đi ăn cưới về hơi say say, vậy mà con vợ nhất định đòi chồng chở đi mua cái gì đó, bà chỉ nghe thấy con vợ dằn dỗi bảo: “Để đến lúc anh ngủ dậy thì người ta bán mất rồi... em tăm mãi mới thấy đấy... Bực quá, lúc đi không mang đủ tiền nên phải hẹn họ sẽ quay lại ngay...”.

Không ngờ hai đứa đi mà không trở về. Vụ tai nạn giao thông ấy, hai đứa để lại cho bà thằng cu Tý mới hơn 1 tuổi mà mọi gánh nặng đều đổ lên vai thằng con cả là Thăng. Ngày ấy, Thăng cũng đang yêu một cô gái nhà quê nhưng cô gái ấy cứ giận hờn, ghen tị với tình yêu của anh dành cho cu Tý nên cuối cùng hai người đành chia tay sau bao nhiêu lần cãi vã, hờn ghen. Chuyện đó cũng tạo thêm ác cảm đối với người nhà quê cho mẹ Thăng.

Huệ là cô giáo của cu Tý. Nhìn thằng bé lôi thôi, thiếu thốn vì không có mẹ chăm sóc, nó cô đơn giữa chúng bạn, lặng lẽ thu mình ở cái tuổi vô tư mà Huệ không nỡ để mặc nó. Cô thủ thỉ với nó những lúc nó buồn, cô đơm cho nó cái khuy áo đứt, mua cho nó bộ đồ mới, tắm giặt, cho nó ăn những lúc Thăng đến đón muộn... Huệ chăm nó như người mẹ chăm con nhưng cô từ chối tình yêu của Thăng sau câu nói của mẹ anh. Nhiều lần Thăng đề nghị cưới và chuyển ra ngoài ở riêng nhưng làm sao Huệ có thể làm thế được khi bố mẹ anh chỉ còn có anh để nương tựa tuổi già. Hơn nữa, Huệ cũng không muốn làm Thăng phải đau khổ đứng giữa mẹ và cô, Huệ lại càng không muốn mình bị xúc phạm lần nữa.

Nhưng rồi hôm ấy, Huệ chờ mãi mà không thấy Thăng đến đón cu Tý. Hỏi thì cu Tý nói: Bố Thăng đi công tác, bà nội sẽ đến đón con... Nhá nhem rồi vẫn không thấy bà đến, cũng không gọi điện thoại, tự nhiên Huệ thấy bồn chồn, lo lo, cô vội đưa cu Tý về nhà. Trong túi đồ của cu Tý có chìa khóa dự phòng (vì bà nội hay quên) nên Huệ định bụng mở cửa cho cu Tý xong là về. Vậy mà trái tim nhân hậu của người con gái cứ đưa chân Huệ vào, vào đến tận buồng tắm để tìm thấy bà Lộc đang nằm bất tỉnh trên sàn.

Khi Thăng về thì bà Lộc đã qua cơn nguy hiểm nhưng chẳng lẽ để đàn ông con trai phải lau rửa, cho mẹ đi vệ sinh nên Huệ xin nghỉ phép để chăm sóc bà. Nhìn Huệ lúi húi trong bếp, trong nhà tắm, quần xắn lên lau dọn mà bà Lộc thấy ân hận, day dứt. Bà trách mình vô lý bao nhiêu thì bà lại khâm phục lòng nhân hậu, vị tha của Huệ bấy nhiêu. Bà Lộc hồi phục rất nhanh, các bác sĩ đều bảo nhờ có những viên thuốc Huệ mang đến mà bà Lộc mới không bị di chứng xuất huyết não nhưng chẳng ai biết được rằng, để có những viên thuốc ấy, Huệ đã mua bằng tiền bán cái nhẫn của mẹ cho để làm của hồi môn. Bị mọi người chê ngốc, Huệ cười khúc khích: “Cứu một mạng người phúc đẳng hà sa, ông trời cho mình cơ hội giúp người là ông trời đã cho mình tích phúc, của hồi môn nào bằng phúc của mình mang về nhà chồng... Tớ chả ngốc...”

Huệ không ngốc mà cũng chẳng khôn, cô sống bằng tình người, bằng tấm lòng nhân hậu và cả bằng lòng tự trọng. Huệ cũng giận bà Lộc lắm nhưng rồi nghĩ lại cô thấy chẳng trách bà được. Nỗi đau mất con khiến bà thiếu sự công bằng với cô, nghĩ thế mà Huệ thấy lòng thanh thản. Thì ra biết tha thứ cho người cũng là hạnh phúc.

Khi đã nên vợ nên chồng, có lần Thăng hỏi: “Em bán cái nhẫn đi mà không sợ nếu chúng mình không lấy nhau thì em mất toi của hồi môn à?”, Huệ đã bật cười: “Giời ạ, cứu người như cứu hỏa, nghĩ gì của hồi môn hả ông. Nếu người ngã là mẹ em, chắc anh để bà chết à, chỉ hỏi lẩn thẩn”. Cái vô tư, chân thật, cái tình người của người nhà quê ấy đã đem lại cho Huệ một gia đình thuận hòa hạnh phúc bởi trong tình yêu có cả sự tôn trọng và lòng biết ơn.

Theo PNVN

TN THPT 2012: Đáp án chính thức của Bộ giáo dục Môn Văn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ THI CHÍNH THỨC

KỲ THI TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NĂM 2012

Môn thi: NGỮ VĂN - Giáo dục trung học phổ thông

HƯỚNG DẪN CHẤM THI

(Bản Hướng dẫn chấm thi gồm 02 trang)

I. Hướng dẫn chung

- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài

làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm.

- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong

việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo.

- Việc chi tiết hoá điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng

điểm của mỗi ý và được thống nhất trong Hội đồng chấm thi.

- Sau khi cộng điểm toàn bài, làm tròn đến 0,50 (lẻ 0,25 làm tròn thành 0,50; lẻ 0,75

làm tròn thành 1,00 điểm).

II. Đáp án và thang điểm

Đáp án

Điểm

I. PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (5,0 điểm)

Hai con người được nói đến là những nhân vật nào? Vì sao tác giả gọi họ là

hai con người côi cút? Hình ảnh hai hạt cát có ý nghĩa gì?

a. Hai con người được nói đến là A. Xô-cô-lốp và bé Va-ni-a (hoặc Va-niu-ska).

0,50

b. Tác giả gọi họ là hai con người côi cút vì A. Xô-cô-lốp và bé Va-ni-a đều mất

hết người thân trong chiến tranh.

0,50

c. Hình ảnh hai hạt cát có ý nghĩa:

- Những số phận bé nhỏ, mong manh, là nạn nhân của bão tố chiến tranh.

- Niềm cảm thương của tác giả dành cho các nhân vật.

(Nếu thí sinh chỉ nêu được một trong hai ý trên và có thêm lí giải riêng nhưng

hợp lí thì vẫn đạt điểm tối đa của ý c)

0,50

0,50

Câu 1

(2,0 đ)

Lưu ý: Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách; diễn đạt rõ ràng, đủ ý thì đạt

điểm tối đa.

Viết một bài văn ngắn (khoảng 400 từ) trình bày suy nghĩ về ý kiến:

Thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội

a. Yêu cầu về kĩ năng

Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội. Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không

mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.

b. Yêu cầu về kiến thức

Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng lí lẽ và dẫn chứng phải hợp lí;

cần làm rõ được các ý chính sau:

- Nêu được vấn đề cần nghị luận: tác hại của thói dối trá.

0,50

- Giải thích:

+ Thói dối trá là lối sống không trung thực nhằm mục đích vụ lợi; suy thoái về

đạo đức là sự tha hóa, làm mất dần đi những chuẩn mực đạo đức.

+ Ý kiến nêu lên tác hại của thói dối trá đối với con người và xã hội.

0,50

Câu 2

(3,0 đ)

- Bàn luận:

+ Biểu hiện: thói dối trá đang tồn tại ở con người trong nhiều lĩnh vực đời sống.

+ Tác hại: làm mất niềm tin; tạo ra những giá trị ảo; làm tha hóa đạo đức của con

người; làm thiệt hại đến vật chất và tinh thần của xã hội.

0,50

0,50

---

Page 2

2

+ Lên án, đấu tranh để loại bỏ thói dối trá trong mỗi cá nhân và trong đời sống xã

hội.

0,50

- Bài học nhận thức và hành động: cần thấy sự nguy hại của thói dối trá; cần tu

dưỡng, rèn luyện bản thân để sống trung thực.

0,50

Lưu ý: Nếu thí sinh có kĩ năng làm bài tốt nhưng chỉ đi sâu bàn luận vào một vài

khía cạnh và có những suy nghĩ riêng, hợp lí thì vẫn đạt điểm tối đa.

II. PHẦN RIÊNG - PHẦN TỰ CHỌN (5,0 điểm)

Theo chương trình Chuẩn

Phân tích đoạn thơ trong bài Việt Bắc của Tố Hữu

a. Yêu cầu về kĩ năng

Biết cách làm bài nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ. Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt

lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.

b. Yêu cầu về kiến thức

Trên cơ sở những hiểu biết về nhà thơ Tố Hữu và bài thơ Việt Bắc, thí sinh có

thể phân tích đoạn thơ theo nhiều cách nhưng cần làm rõ được các ý cơ bản sau:

- Nêu được vấn đề cần nghị luận.

0,50

- Qua nỗi nhớ những ngày tháng kháng chiến cùng chia ngọt sẻ bùi, người cán

bộ về xuôi thể hiện tình cảm chân thành, tha thiết với Việt Bắc.

1,50

- Cuộc sống và con người Việt Bắc đơn sơ, bình dị, gian khổ nhưng lạc quan yêu

đời hiện lên qua hoài niệm của người cán bộ kháng chiến.

1,50

- Nghệ thuật: thể thơ lục bát với giọng điệu ngọt ngào, tha thiết; cặp đại từ mình

– ta, phép điệp giàu tính truyền thống; ngôn từ giản dị, mộc mạc, giàu hình ảnh,

giàu sức gợi cảm.

1,00

- Đánh giá chung về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ.

0,50

Câu 3.a

(5,0 đ)

Lưu ý: Bài làm của thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau; cơ bản

đạt được các yêu cầu về kĩ năng và kiến thức thì vẫn cho điểm tối đa.

Theo chương trình Nâng cao

Phân tích hình tượng sông Đà trong tác phẩm Người lái đò Sông Đà của

Nguyễn Tuân

a. Yêu cầu về kĩ năng

Biết cách làm bài nghị luận về một tác phẩm, đoạn trích văn xuôi; biết cách phân

tích một hình tượng văn học. Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi

chính tả, dùng từ, ngữ pháp.

b. Yêu cầu về kiến thức

Trên cơ sở những hiểu biết về nhà văn Nguyễn Tuân và tác phẩm Người lái đò

Sông Đà, thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm rõ được các ý

cơ bản sau:

- Nêu được vấn đề cần nghị luận.

0,50

- Sông Đà dữ dằn, hung bạo: đá bờ sông dựng vách thành hiểm trở; mặt ghềnh

dữ dội; những hút nước nguy hiểm; thác nước cuồng nộ; trùng vi thạch trận hiểm

độc.

1,50

- Sông Đà thơ mộng, trữ tình: dòng chảy mềm mại, tha thướt; sắc nước biến ảo

theo mùa; bờ bãi hoang sơ, tĩnh lặng, gợi cảm, giàu chất thơ.

1,00

- Nhà văn đã nhìn, cảm nhận dòng sông bằng tình yêu, niềm say mê tha thiết và

miêu tả thành nhân vật văn học có tính cách phức tạp.

0,50

- Nghệ thuật: vận dụng kiến thức uyên bác; liên tưởng so sánh, nhân hóa độc

đáo, tài hoa; ngôn ngữ đa dạng, sống động, giàu hình ảnh; câu văn giàu nhạc

điệu.

1,00

- Đánh giá chung về ý nghĩa và nghệ thuật khắc họa hình tượng.

0,50

Câu 3.b

(5,0 đ)

Lưu ý: Bài làm của thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau; cơ bản

đạt được các yêu cầu về kĩ năng và kiến thức thì vẫn cho điểm tối đa.

---------Hết---------

Đề thi chính thức tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn năm 2012 (Thời gian 150 phút) I. Phần chung dành cho tất cả các thí sinh (5 điểm) Câu 1(2 điểm): Trong phần cuối tác phẩm Số phận con người, nhà văn M. Sô – lô – khốp viết: Hai con người côi cút, hai hạt cát đã bị sức mạnh phũ phàng của bão tố chiến tranh thổi bạt tới những miền xa lạ… (Ngữ văn 12, Tập 2, tr 123, NXB Giáo dục - 2008) Hai con người được nói ở trên là những nhân vật nào? Vì sao tác giả gọi họ là hai con người côi cút? Hình ảnh hai hạt cát trong câu văn có ý nghĩa gì? Câu 2 (3 điểm): Thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội. Viết một bài văn ngắn (khoảng 400 từ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến trên. II. Phần riêng – Phần tự chọn (5 điểm) Câu 3.a Theo chương trình chuẩn (5 điểm) Phân tích đoạn thơ sau trong bài Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu: Ta đi ta nhớ những ngày Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi... Thương nhau, chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng. Nhớ người mẹ nắng cháy lưng Địu con lên rẫy, bẻ từng bắp ngô. Nhớ sao lớp học i tờ Đồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan Nhớ sao ngày tháng cơ quan Gian nan đời vẫn ca vang núi đèo. Nhớ sao tiếng mõ rừng chiều Chày đêm nện cối đều đều suối xa… (Ngữ văn 12, Tập một, tr. 111, NXB Giáo dục - 2009) Câu 3.b – Theo Chương trình Nâng cao (5 điểm) Phân tích hình tượng sông Đà trong tác phẩm Người lái đò sông Đà của nhà văn Nguyễn Tuân (Phần trích trong Ngữ văn 12 Nâng cao, Tập một, NXB Giáo dục - 2009)

Làm sao trị được bệnh dối trá?

TTO - Câu 2 đề Văn thi tốt nghiệp THPT năm nay yêu cầu viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ về “Thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội”. Đề thi này được nhiều bạn đọc quan tâm.

Tòa soạn vừa nhận được ý kiến của bạn đọc Dương Minh Triết. Xin giới thiệu với bạn đọc và mong nhận được ý kiến chia sẻ khác của bạn.

Một trong những tài liệu siêu nhỏ sót lại trước Trường THPT Lê Quý Đôn, Buôn Ma Thuột - Ảnh: TR.TÂN

Đọc đề thi văn năm nay thấy các bạn trẻ hớn hở vì nắm chắc điểm cao, tôi cũng vui với các bạn trẻ nhưng tôi buồn. Buồn vì chính nội dung đề thi đó, khi cả đến nhà trường bây giờ cũng phải cảnh báo về thói dối trá và dạy cho các em rằng "thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội".

Tôi xin kể một câu chuyện nhỏ: sáng nay đang ngồi cà phê sáng, bỗng gặp một người quen cũ lâu ngày không gặp. Hỏi anh bây giờ làm ở đâu, anh nói trước đây là phó tổng giám đốc kinh doanh của ngân hàng A, nay mới chuyển sang làm phó tổng giám đốc kinh doanh của ngân hàng C (nước ngoài). Tôi thán phục anh.

Nhưng tôi thật thất vọng khi nói với anh rằng tôi có quen ông tổng giám đốc và cô phụ trách quan hệ công chúng của ngân hàng C đó, anh nói anh chưa biết chỉ vì anh mới vào làm được vài tháng. Làm vài tháng với một vị trí như anh nói mà không biết ông tổng giám đốc và cô phụ trách PR thì quả là chỉ có anh "nổ" - nói toạc ra là anh đã nói dối tôi. Tôi không hỏi gì thêm nữa.

Chuyện này không lạ. Thói dối trá tôi vẫn gặp hằng ngày.

Buổi trưa, tôi biết có nhiều phụ nữ hoặc đàn ông đi vào nhà nghỉ, khách sạn, tiệm matxa để "nghỉ ngơi" trong khi nói dối với vợ hoặc chồng mình là đi làm, giao dịch khách hàng.

Đón con đi học về, tôi mở vở của con đang học mẫu giáo ra, toàn điểm 9 và điểm 10. Hỏi ra mới biết con tôi làm toán sai, nhưng cô giáo bày lại, sửa lại và chấm đúng để con tôi được vui và quan trọng là phụ huynh như tôi được vui.

Vợ tôi cũng là giáo viên, cô ấy kể cuối mỗi học kỳ đều nâng điểm cho học sinh yếu lên mức trung bình theo yêu cầu của tổ trưởng, của hiệu trưởng để lấy chỉ tiêu thi đua với các tổ khác, với các trường khác.

Vô số những chuyện như vậy, tôi không thể kể hết.

Từ bao giờ thói dối trá đã hiển hiện trong xã hội chúng ta như một cái bệnh? Và xem ra căn bệnh này ngày một phổ biến, trầm kha.

Khi trong một xã hội mà mỗi người nói dối không biết ngượng, làm điều dối trá như một việc bình thường thì rõ ràng xã hội đó đáng báo động về sự suy thoái đạo đức dù có khoác lên mình bao nhiêu phù hoa.

Chúng ta có dạy cho con em chúng ta môn học giáo dục công dân từ bậc tiểu học. Chúng ta có đầy đủ những luật, những thiết chế xã hội và vô số những hoạt động từ gia đình, nhà trường đến xã hội để nâng niu giá trị thật, bài bác sự dối trá. Nhưng như thế chưa đủ. Trẻ em và những thế hệ đi sau luôn nhìn lớp đi trước. Nếu người lớn vẫn nói dối không ngượng miệng mà không hề bị phê phán, một số quan chức làm dối nói dối mà vẫn ung dung tự tại thì đừng trách lớp trẻ sao không nói thật, làm thật.

Tôi vẫn thấy chúng ta tiên tục phát động những phong trào như không khói thuốc, không ma túy, không mại dâm, không đủ thứ không. Nhưng tất cả những cái đó sẽ không bao giờ trở thành hiện thực nếu cái cơ bản là tính trung thực không được xác lập, đề cao đúng mức.

Vậy tại sao không phát động phong trào một đơn vị, một cơ quan, một xã hội không dối trá?

DƯƠNG MINH TRIẾT

Thi tốt nghiệp, thói dối trá, sự trung thực, suy thoái đạo đức, ý kiến bạn đọc

Chia sẻ:

    

(9)

Tự trọng!
03/06/2012 03:27:21

Vì tự trọng mà không làm điều xấu,không làm gì trái với lương tâm,chứ hoàn toàn không phải vì sợ,nếu không bạn sẽ là người dối trá.
AN HÒA

Dối trá là xấu chứ không phải nói dối là xấu
02/06/2012 18:05:35

Dối trên, lừa dưới, xảo trá với mọi người là điều xấu xa, ai ai cũng lên án, là điều cả xã hội đều lên án. Nói dối đúng nơi đúng chỗ mà không hại người, hại mình thì không cho là xấu. Đôi khi còn có thể giữ được hạnh phúc cho mình và cho người khác. Nói vậy không phải tôi đồng ý cho việc nói dối, Thử hỏi có ai mà chưa một lần nói dối.
LÊ HẢI NHÂN

Làm sao trị được bệnh dối trá?
02/06/2012 16:57:39

Theo tôi thấy thì hình như dối trá đã trở nên quá quen đến nỗi người ta không nhận ra là mình dối trá! Khổ là chỗ đó!
PHAN VĂN BÌNH

Trị Bệnh Dối Trá ?
02/06/2012 15:59:52

Tôi rất đồng ý với bài viết về việc dùng các thiết chế xã hội, đạo đức, phải để mọi người thấy rằng sẽ có hậu quả khi nói dối cũng giống như hậu quả làm trái lại pháp luật vậy. Đó là rất cần thiết, và song song với đó là phải xác định rằng muốn trị được dối trá thì chỉ thành công khi mà tạo được một thế hệ hoàn toàn không có dối trá và chỉ cần một thế hệ hoàn toàn không có dối trá thì sau đó thế hệ con cháu cũng không mắc căn bệnh này. Vì "trẻ con như búp trên cành" và sẽ hấp thụ không những những thứ được dạy mà còn là những thứ chúng nhìn thấy. Tôi rất tâm đắc với một câu nói "trẻ bắt đầu hư khi chúng bắt đầu hiểu người lớn" , phải chăng đây là câu nói dành cho căn bệnh này?
NGUYỄN ANH TIẾN

Mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức
02/06/2012 15:43:22

"Từ bao giờ thói dối trá đã hiển hiện trong xã hội chúng ta như một cái bệnh? Và xem ra căn bệnh này ngày một phổ biến, trầm kha" - DƯƠNG MINH TRIẾT. Thiết nghĩ, làm sao để ngăn chặn được "căn bệnh khó chữa" này? Câu trả lời có vẻ còn quá xa vời khi đại bộ phận con người đều tạo ra vỏ bọc cho bản thân mình, sống chỉ vì lợi ích, mục đích, tham vọng cá nhân mà bất chấp tất cả, và dối trá là điển hình. Nhiều người còn lừa dối chính bản thân huống hồ gì là dối trá người khác...Nếu mỗi người tự ý thức và sống trong nền giáo dục hoàn thiện thì mới mong hạn chế bớt sự dối trá trong xã hội.
TRẦN THỊ BÍCH PHƯỢNG

Làm gương
02/06/2012 15:40:33

Đề Văn thi năm nay có câu 2 thật hay vừa thực tế trong việc thi cử của các em lại vừa mang tính thời sự. Ngày nay những thuật ngữ "nổ", "chém gió" xuất hiện càng nhiều đó là biểu hiện của sự dối trá càng trầm trọng. Còn làm sao trị được bệnh này quả là không dễ thực hiện trong một thời gian ngắn. Dân gian có câu "nhà dột từ nóc" và "quét cầu thang phải quét từ trên xuống" nên trị được bệnh này thì cũng thực hiện từ trên xuống. Trong một gia đình nếu cha mẹ luôn thành thật với nhau trong cuộc sống chắc hẳn con cái sẽ không dối mẹ, lừa cha. Ở công ty, nếu ban giám đốc không lừa lọc cấp dưới, luôn sống gương mẫu thì nhân viên hoặc công nhân đâu dám dối ai.... Chính vì vậy, để trị dứt căn bệnh này, những người lãnh đạo phải biết làm gương từ trong công việc đến cuộc sống.
LÊ QUANG HUY - TIỀN GIANG

DỐI TRÁ LÀ MỘT CĂN BỆNH
02/06/2012 15:36:08

Thực ra thì dối trá giống như một căn bệnh vậy, căn bệnh đó xuất phát từ những việc nhỏ nhất, rồi bệnh nặng dần và lây lan, cứ như vậy dối trá dần dần trở thành một nghệ thuật sống... Biết nói dối, biết tán thưởng, khen tụng để được lợi... Cữa căn bệnh này thật khó và thực sự thì hoàn cảnh xã hội này bắt buộc con người ta phải như vậy... Muốn không có sự dối trá, cần phải xuất phát từ giáo dục trong mỗi con người, trong mỗi nhà, trong mỗi cơ quan, đơn vị và cần có những hình thức quy định xử phạt những sự việc dối trá gây hậu quả nghiêm trọng, như vậy, mới hi vọng có được một xã hội trong sạch.
ĐẬU NGỌC LINH

Bác sĩ đã tìm ra bệnh nhưng không cho uống thuốc điều trị 
02/06/2012 15:25:58

Bệnh dối trá tất cả từ trên xuống dưới đều biết. Như bác sĩ đã tìm ra bệnh nhưng không cho uống thuốc để điều trị dứt điểm, nếu hết bệnh thì bác sĩ sẽ thất nghiệp, mất việc làm lấy tiền đâu mà nuôi vợ con.
PHẠM QUANG THẠNH

Do giáo dục mà ra
02/06/2012 15:13:20

Tôi rất thích đoạn cuối của bài viết. Không thuốc lá, không ma túy... thật ra không quan trọng bằng không dối trá. Nhưng xin được bàn thêm rằng cho dù có phong trào không dối trá thì đó cũng chỉ là phong trào. Mà cái gì đã là phong trào thì có đến có đi, nhiều lúc chỉ là hình thức. Cái chính của sự trung thực, không dối trá nằm ở tâm mỗi người, tư cách của mỗi người. Cái đó phải do giáo dục mà ra.
LÊ TRẦN

Hơn cả một bài văn

TT - Sống trong xã hội hiện đại, người ta thường đánh giá cao những giá trị hữu hình, nên lòng trung thực trở thành “món hàng xa xỉ” không đến được với số đông.

Nhưng dẫu có “thích nghi với hoàn cảnh” đến đâu thì chúng ta cũng cảm thấy giật mình khi biết rằng: “Thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội” - đề thi chính thức môn ngữ văn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2012.

Vẫn biết rằng đây là vấn đề không mới, nhưng những gì khiến ta phải liên tưởng thì còn nguyên tính thời sự. Có lẽ dư luận vẫn chưa hết bàng hoàng về ông “vua đạo văn” Lê Đức Thông - nhân vật chính trong hàng loạt bài báo suốt tuần qua. Chúng ta được biết thêm “nhiều bạn trẻ đang tham gia nghiên cứu khoa học đã sao chép đến tận dấu chấm, dấu phẩy... cho yên tâm” (chia sẻ của GS.TS Đào Tiến Khoa trên báo Tuổi Trẻ ngày 1-6-2012). Thật xót xa cho thế hệ tương lai của đất nước trong thời đại “kinh tế tri thức”!

Thế nên xã hội sẽ phải đón nhận những kẻ sống lừa đảo một cách tinh vi. Giả dối xuất hiện nhiều nơi. Trong quảng cáo chào hàng, trong thực phẩm.. Và núp mình dưới nhiều hình thức như đánh bóng tên tuổi, sử dụng bằng cấp giả, mua chức quyền, tham ô hối lộ. Thói giả dối còn hiện diện cả ở những nơi linh thiêng như đền, chùa... với các kiểu “mua thần bán thánh”.

Với những thực tế đó, đề văn sẽ tạo được nhiều cảm hứng để học sinh nghĩ và viết. Các em không thể thuyết phục được người đọc nếu dừng lại ở lý thuyết về lòng trung thực. Mà phải lý giải về hậu quả của sự giả dối, về khả năng “tấn công” của nó đối với nhân cách của con người. Để từ đó các em nhận ra sống giả dối sẽ trở thành những người rất nguy hiểm cho xã hội. Bởi như thế là sở hữu khả năng tự hủy diệt.

Chúng ta biết rằng cái đúng bao giờ cũng là điểm gặp nhau ở cấp độ cao nhất của mọi văn hóa và tư tưởng. Thế nên tỉ phú Warren Buffett - người đã cống hiến hầu hết gia tài của mình (trên 30 tỉ USD) cho công việc từ thiện - thường nhắc nhở các học sinh sinh viên ngày họ ra trường rằng: “Các em cần tính trung thực sự thông minh và ý chí để thành công. Nhưng nếu có tất cả các yếu tố sau mà thiếu trung thực thì các em trở thành mối nguy hại cho xã hội”. Bởi chỉ khi biết quý sự thật thì xã hội mới tiến bộ. Có sự thật (chân) thì mới có cái hay cái tốt (thiện), và cái đẹp (mỹ). Như thế con người mới có thể sống bình yên.

Để làm được điều đó, các em cần có sức mạnh. Đó là tri thức và tâm hồn. Để không bị cám dỗ, các em cần có dũng khí. Đó là niềm tin vào bản thân và bản lĩnh để không chạy theo thời thế.

Các em hãy nhớ điều đó để làm được nhiều hơn một bài văn.

DƯƠNG THU TRANG (Trường THPT Mạc Đĩnh Chi)

Thói dối trá và sự suy thoái Đạo đức trong xã hội

Thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội.

            Viết một bài văn ngắn (khoảng 400 từ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến trên.
(Câu 3 điểm trong kỳ thi TN THPT 2012)
------------
HƯỚNG DẪN CHẤM CỦA BGD 

Viết một bài văn ngắn (khoảng 400 từ) trình bày suy nghĩ về ý kiến:

Thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội

a. Yêu cầu về kĩ năng

Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội. Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không

mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.

b. Yêu cầu về kiến thức

Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng lí lẽ và dẫn chứng phải hợp lí;

cần làm rõ được các ý chính sau:

- Nêu được vấn đề cần nghị luận: tác hại của thói dối trá.

0,50

- Giải thích:

+ Thói dối trá là lối sống không trung thực nhằm mục đích vụ lợi; suy thoái về

đạo đức là sự tha hóa, làm mất dần đi những chuẩn mực đạo đức.

+ Ý kiến nêu lên tác hại của thói dối trá đối với con người và xã hội.

0,50

Câu 2

(3,0 đ)

- Bàn luận:

+ Biểu hiện: thói dối trá đang tồn tại ở con người trong nhiều lĩnh vực đời sống.

+ Tác hại: làm mất niềm tin; tạo ra những giá trị ảo; làm tha hóa đạo đức của con

người; làm thiệt hại đến vật chất và tinh thần của xã hội.

0,50

0,50

---

Page 2

2

+ Lên án, đấu tranh để loại bỏ thói dối trá trong mỗi cá nhân và trong đời sống xã

hội.

0,50

- Bài học nhận thức và hành động: cần thấy sự nguy hại của thói dối trá; cần tu

dưỡng, rèn luyện bản thân để sống trung thực.

0,50

Lưu ý: Nếu thí sinh có kĩ năng làm bài tốt nhưng chỉ đi sâu bàn luận vào một vài

khía cạnh và có những suy nghĩ riêng, hợp lí thì vẫn đạt điểm tối đa.

---------------------------------------------------

DÀN BÀI CHI TIẾT THAM KHẢO

            1) Mở bài :

            - Giới thiệu luận đề : “Thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội.”

            - Chuyển ý.

            2) Thân bài :

            a. Giải thích : thế nào là dối trá; suy thoái về đạo đức.

            - Dối trá là không trung thực, không thành thật, nói và làm không thống nhất với nhau nhằm một mục đích không tốt đẹp.

            - Suy thoái về đạo đức là không tuân theo những chuẩn mực đạo đức mà xã hội quy định, là sự suy sụp và băng hoại về đạo đức. Ví dụ : sống bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo; “khẩu phật tâm xà”; không tôn trọng luật pháp…

            b. Bàn luận :

            - Vì sao nói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội?

            + Làm cho mọi người nhìn nhận vấn đề không đúng với bản chất theo ý đồ của mình (dẫn chứng).

            + Làm cho mọi chuẩn mực không được nhìn nhận đúng (dẫn chứng).

            + Gây ra nhiều tác hại nguy hiểm về đạo đức, làm cho cuộc sống không ổn định (dẫn chứng).

+ Tạo ra sự đau khổ và căm ghét trong lòng người khác khi họ biết mình bị dối trá (dẫn chứng).

- Làm thế nào để ngăn chặn thói dối trá trong xã hội :

+ Từ trong gia đình, nhà trường, xã hội phải tôn trọng mọi chuẩn mực về đạo đức đã được quy định.

+ Bản thân mỗi người phải ý thức dối trá được hôm nay không dối trá được mãi mãi.

+ Tuy nhiên đôi khi có những lời nói dối “nhân đạo”. Ví dụ : không nói với người bệnh khi họ bị bệnh nan y hoặc khi muốn dấu đi một sự thật có thể gây nguy hiểm cho người khác.

            c. Mở rộng :

            - Sống trung thực là biểu hiện cao đẹp nhất của người có nhân cách.

            - “Vương quốc của những người nói dối rộng khắp thế gian” chúng ta cần kiên trì, bình tĩnh và có bản lĩnh khi sống chung với những người nói dối, kiên quyết đấu tranh để loại bỏ thói nói dối.

            3) Kết luận :

            - Khẳng định “Thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội”.

            - Nêu bài học về nhận thức và hành động của bản thân.